3 - بترس از اين كه با زن نامحرم خلوت كنى كه من در آنجا واسطهء نزديك كردن هر دو به هم هستم « 1 » !
در اين داستان عجيب ، شيطان به سه برنامهء خطرناك اشاره دارد : شهوت ، غضب و حرص .
در هر صورت بايد گفت : بدون شك ، فرار انسان از جهاد ، ريشهاى جز حرص به دنيا ندارد و امتناع ابليس از سجدهء به آدم منشأى غير حسد نمىتواند داشته باشد و اين حسد ، درب بسيار بزرگى است كه شيطان با ورودش ، قدرت تسخير قلب را پيدا مىكند .
مىگويند : بعضى از پيامبران به شيطان گفتند : به چه چيز بر انسان غالب مىشوى ؟ گفت : به حرص و هواى نفس .
مىگويند : ابليس در برابر بندهاى از بندگان خالص حق ظاهر شد ؛ آن عبد بيدار از او پرسيد : در كدام يك از اخلاقيات انسان كمك مؤثّرترى براى تو است كه او را به بدبختى بنشانى ؟ گفت : خشم ، چون انسانى به غضب گرفتار شود او را به بازى مىگيرم چنان كه كودك توپ را مىگيرد !
فيض كاشانى ، آن انسان و الا چنين گويد :
رو به حق آورى اى جان چه شود * نروى همره شيطان چه شود
توبهها چند كنى و شكنى * نكنى گر تو گناهان چه شود
اوّل انديشه كنى تا آخر * نشوى زار و پشيمان چه شود
« فيض » بيهوده كنى جان تا كى * جان دهى در ره جانان چه شود
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 60 / 280 ، باب 3 ، حديث 169 .