يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اذْكُرُواْ اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيراً » « 1 » . « 2 »
هر چيزى حد دارد كه در آن جا به پايان مىرسد مگر ياد خدا كه آن را حدّى پايانپذير نيست . خداوند عزوجل فرايض را واجب كرد و هر كه آنها را به جاى آورد همان حدّ است . . . مگر ذكر كه خداوند عز و جل به اندك آن رضايت نداده و مرزى كه در آنجا پايان پذيرد برايش قرار نداده است . سپس اين آيه را تلاوت فرمود : « اى اهل ايمان ! خدا را بسيار ياد كنيد . »
بنابراين وقتى ياد حق محدوديّت ندارد پس لذّت جويى با آن هم پايانى ندارد و همه خوشىها و نشاطهاى حقيقى در ارتباط نزديك با خداوند حاصل مىشود .
به عبارت ديگر لذّتهاى انسانى بر دو گونه است :
الف - لذّتهاى جسمى و جنسى
اين لذتها در دايرهء شهوات و هوسهاى حيوانى آدمى قرار دارد كه حركت آنها از قوّهء غضبيّه و شهويّه و وهميّه ريشه مىگيرد . انسان در اين وادى چون ميل سيرىناپذيرى دارد ؛ تا حدّ حيوانيّت و پستتر فرو مىرود ، همهء افكار و اخلاق و رفتار او روش حيوانى پيدا مىكند و به خاطر غرق شدن در درياى شهوات و اميال بىپايان ، حيوانى انسانى نما مىگردد كه سرانجام در آغاز ورود به برزخ به موجودى زشت رو و بدبو و در آخرت در صف حيوانات مسخ شده محشور مىگردد .
امام على عليه السلام مىفرمايد :
لَيْسَ فِى الْمَعاصِى اشَدُّ مِنِ اتِّباعِ الشَّهْوَةِ فَلاتُطِيعُوها فَتَشْغَلَكُمْ عَنِ
هامش
( 1 ) - احزاب ( 33 ) : 41 .
( 2 ) - الكافى : 2 / 498 ، حديث 1 ؛ بحار الأنوار : 90 / 161 ، باب 1 ، ذيل حديث 42 .