حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
دارِ النَّاسِ تَسْتَمِعْ بِإِخائِهِمْ وَ الْقَهُمْ بِالْبِشْرِ تُمِتْ أَضْغانَهُمْ . « 1 »
با مردم به نيك خويى رفتار كن تا از برادرى آنان بهرهمند شوى و با روى گشاده با آنان ديدار نما تا كينهها در ضميرشان بميرد .
و نيز مىفرمايد :
شَرُّ إِخْوانِكَ مَنْ احْوَجَكَ الى مُداراةٍ وَ الْجَأَكَ إِلى اعْتِذارٍ . « 2 »
بدترين برادرانت كسى است كه تو را به مدارا كردن نيازمند سازد و به عذرخواهى بيشتر وادارت نمايد .
بنابراين ؛ فرمايش حضرت ، خود ملاكى بر شناختِ دوستى است كه دوستى و يگانگى در اين حد است كه اگر بدى اتفاق افتد نتواند او را ملامت كند بلكه بايد با او مدارا و سازش كند يا از او عذرخواهى كند كه اگر نكند او ناراحت مىشود .
خلاصه آن كس كه براى حفظ برادرى و ارتباط ، به مدارا نياز داشته باشد ، براى تو برادر نيست و پيوسته براى رفاقت به زحمت و دردسر مىافتد .
امام على عليه السلام جان كلام را در دو جمله زيبا فرموده است :
خير دنيا و آخرت در دو چيز گرد آمده است : پنهان كردن اسرار و دوستى با نيكان ؛ و تمام بدى در دو چيز نهفته است : افشاى اسرار و دوستى با بدان . « 3 »
8 - بىتوجهى به همنشينان يا نيك رفتارى با آنان
از اهداف اصلى بعثت پيامبران ، اخلاق معاشرتى مردم بوده است ، به ويژه
هامش
( 1 ) - غرر الحكم : 445 ، حديث 10180 .
( 2 ) - غرر الحكم : 418 ، حديث 9578 .
( 3 ) - بحار الأنوار : 72 / 71 ، باب 45 ، حديث 14 ؛ الإختصاص : 218 .