آسايش دو گيتى تفسير اين دو حرف است * با دوستان مروّت با دشمنان مدارا
( حافظ شيرازى )
و همينطور انبيا و اولياى الهى مأمور به مدارا با مردم بودهاند تا پيوند قلبى و حالى با خداوند و خويش را ، زمينهء هدايت قرار دهند .
رسول اللّه صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
أَمَرَنى رَبِّى بِمُداراةِ النَّاسِ كَما أَمَرَنى بِاداءِ الفَرائِضِ . « 1 »
پروردگارم به من دستور فرمود كه با مردم مدارا نمايم همانطور كه فرمان داده است كه واجبات را انجام دهم .
و نيز فرمود :
إِنَّ الْأَنْبِياءَ إِنَّما فَضَّلَهُمْ اللَّهُ عَلى خَلْقِهِ بِشِدَّةِ مُداراتِهِمْ لِأَعْداءِ دِيْنِ اللَّهِ وَ حُسْنِ تَقِيَّتِهِمْ لِأَجْلِ إِخْوانِهِمْ فى اللَّهِ . « 2 »
خداوند ، پيامبران را به خاطر بسيارى ملايمت با دشمنانِ دين خدا و براى حفظ برادران خويش در راه رضاى او كه به شايستگى تقيه مىكنند ، بر تمام مردم برترى داده است .
مداراى با مردم اگر به منظور احترام به شخصيت آنان باشد بسيار ارزنده است ، چنين مدارايى نشانهء عقل بيدار و فكر روشن و مايهء محبوبيت و راه نفوذ در زندگى ديگران است . اولياى خداوند هم به رعايت چنين حال خوشايندى تشويق مىنمودند .
هامش
( 1 ) - الكافى : 2 / 117 ، حديث 4 ؛ بحار الأنوار : 18 / 213 ، باب 1 ، حديث 43 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 72 / 401 ، باب 87 ، ذيل حديث 42 .