تو را بر بندگانم تسلّطى نيست ، مگر بر گمراهانى كه از تو پيروى مىكنند . *
و مسلماً دوزخ ، وعدهگاه همگى آنان است .
در هر صورت آيات قرآنى ، و معارف الهيّه ما را نسبت به اين معانى هشدار مىدهد كه :
1 - ابليس و شيطان از ابتدا پليد و خبيث و شرور خلق نشدند ، آنان هم مانند ساير موجودات بر مبناى فطرت توحيدى ساخته شدند . و مىتوانستند در گردونهء عبادت حق ، ادامهء حيات دهند ، ولى دچار كبر و غرور شده ، خود را از رحمت الهى محروم ساختند ، و بر اثر اين محروميّت دچار خباثت و آلودگى و شرّ شدند ، و از باب لج بازى با حقّ ، دست به گمراه كردن انسان زدند .
2 - ابليس و جنودش جز وسوسه و دعوت به معصيت ، براى هلاكت انسان ، برنامهاى ديگر ندارند و هرگز براى آنان عليه انسان سلطه و قدرتى نيست .
3 - انسان از جانب حضرت حق با قوائى مانند عقل ، وجدان ، فطرت ، جسم و جان ، وحى ، نبوّت ، امامت ، رحمت الهيّه همراه است و در هر كجا و تحت هر شرايطى قدرت مقابله با ابليس را دارد و مىتواند دعوتش را اجابت نكند و به جهاد اكبر لبيك گويد .
4 - هيچ انسانى به خاطر عصيان و خطايش در دادگاه الهى ، نمىتواند عذر قابل قبولى به جناب حق ارائه كند كه هر عذرى از انسان در عرصهء محشر مردود است و عاصى و خطاكار و مطيع و بردهء شيطان همراه خود شيطان به جهنّم رفته و به عذاب الهى دچار خواهد بود .
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 15
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص١٥