افراطى اعصاب 3 - سوء تربيت 4 - سوء تغذيه .
و نيز گفتهاند : اين عوامل انگيزهء خشم را تحريك مىكنند :
1 - نخوت و كبريايى 2 - خود خواهى و خويشتن دوستى 3 - شوخى 4 - مسخرگى 5 - ننگ و بدنامى 6 - حيلهگيرى 7 - حرص بسيار در جمع مال و كسب مقام .
اين هفت خصلت كه عموماً در رديف اخلاق نكوهيده قرار دارند غضب را برانگيزانند و مسلم است تا اين خصلتها ترك نشوند ، از شرّ خشم رهايى نخواهد بود .
عوارض خطرناك و مخوفى كه از غضب به جان انسان خواهد افتاد .
1 - بيمارى استخوان فرساى سل ريوى .
2 - اختلال دستگاه گوارش .
3 - التهاب اعصاب .
4 - خون ريزى به اقسام گوناگون .
5 - مشهور است كه اشخاص زود خشم به يك بيمارى شبيه به بيمارى هارى دچار مىشوند و اگر در آن حملهء عصبى كسى را گاز بگيرند به مرگ دردناك طرف منجر خواهد شد و به اين دليل آشكار مىشود كه آب دهان مردم خشمناك نه تنها براى خودشان بلكه براى ديگران هم سمّ كشنده است .
خشم يك درد روحى است كه به نوبت خود بلايى خطرناك است ، اين بيمارى نه تنها شخص خشمناك را از پاى درمى آورد ، بلكه از خشمناك به ديگران نيز زيان مىرساند .
خشم شديد ، خشمناك را ديوانه وار به حملات جنونآميزى وامىدارد كه مسلم است در حال عادى به يك چنين حملهها اقدام نمىكرد .
چه بسيار دانشمندان و فلاسفه و پزشكان و حكما به درمان اين بيمارى با داروهاى گوناگون پرداختند ، اما نتوانستند نتيجهاى به دست آورند . ولى دين مبين
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 207
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٠٧