مىگردد و انسانها در برنامهريزى و شكلگيرى كارهايشان دچار سردرگمى مىشوند . اين قانون طبيعى دنياست كه هر انسانى ستمپيشه باشد بنيان خود را سست كرده است و وسيلهء شكست خود را فراهم مىسازد .
اميرمؤمنان على عليه السلام سرانجامِ چنين كسى را اين گونه بيان مىفرمايد :
مَنْ جارَ فى سُلْطانِهِ وَ اكْثَرَ عُدْوانَهُ ، هَدَمَ اللَّهُ بُنْيانَهُ وَ هَدَّ أَرْكانَه . « 1 »
هر كه در سلطنت خود ستم كند و دشمنى خود را بسيار سازد ، خداوند پايه و ريشهء او را ويران نمايد .
33 - اسراف
در قرآن مجيد از صفات ممتاز عباد الرحمن عدالت خواهى و دورى از هر گونه زيادهروى و كوتاهى در امور زندگى ، به ويژه مسائل مالى است .
انفاق و بخشش يكى از وظايف اخلاقى هر مسلمان است كه بايد بدون اسراف و بخل باشد . و انحراف هر يك از آنها سبب ناميزان شدن تعادل روحى انسان مىشود .
خداوند متعال در وصف حال بندگان خاص خود مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ إِذَآ أَنفَقُواْ لَمْ يُسْرِفُواْ وَ لَمْ يَقْتُرُواْ وَ كَانَ بَيْنَ ذَ لِكَ قَوَامًا » « 2 »
و آنان كه وقتى انفاق مىكنند ، نه از حدّ معمول [ و متعارف ] مىگذرند و نه تنگ مىگيرند ، و [ انفاقشان ] همواره ميان اين دو در حدّ اعتدال است .
در تفسير اسراف و اقتار كه نقطهء مقابل يكديگرند ، نكتههاى بسيارى بيان شده است ولى منظور كلى اين است :
هامش
( 1 ) - غرر الحكم : 346 ، حديث 7977 .
( 2 ) - فرقان ( 25 ) : 67 .