بِالْعَدْلِ قامَتِ السَّمَواتُ وَ الْأَرْضُ . « 1 »
آسمانها و زمين ، بر پايهء عدل استوار شدهاند .
اين جمله رساترين تعبيرى است كه دربارهء عدالت شده است . يعنى نه تنها زندگى محدود بشر در كره خاكى بدون عدالت برپا نمىشود بلكه سرتاسر جهان هستى و آسمان و زمين در پرتو عدل و تعادل نيروها و جايگاه هر چيزى در محل مناسب خود برقرار هستند . و اگر آنى به مقدار سر سوزنى از اصل منحرف شوند رو به نيستى خواهند رفت .
بنابراين ، معناى عدل الهى از نگاه كلى به نظام جهان هستى در مقابل بىتناسبى است و از نگاه جزئى به افراد موجودات در مقابل ظلم است .
چنين عدلى از شؤون حكيم و عليم بودن خداوند باشد كه به اقتضاى علم و حكمت خود براى هر موجودى به اندازهء نيازش مقدّر فرموده است .
خداوند متعال ؛ تحقق حيات باطنى بشر را به صداقت و عدالت در انسان مىداند و تربيت صحيح نفوس انسانى را بر پايهء اين دو اصل ريشهاى بنا نهاده است كه فرمود :
وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَّامُبَدّلَ لِكَلِمتِهِوَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ » « 2 »
و سخن پروردگارت از روى راستى و عدل كامل شد ، سخنان او را تغيير دهندهاى نيست ؛ و او شنوا و داناست .
پس خداوند حجت خود را بر بازوى همه معصومان و ائمه اطهار عليهم السلام در هنگام ولادت با آيهء فوق بيان كرده است ؛ زيرا كه آن پاكان رهبران و مربيان عادل و راستين بشر هستند ؛ و اين درخواست حضرت حجة بن الحسن ، مهدى عليه السلام ، دربارهء يكى از
هامش
( 1 ) - عوالى اللآلى : 4 / 103 ، حديث 150 ؛ تفسير الصافى : 5 / 107 ، ذيل آيهء 7 سورهء الرحمن .
( 2 ) - أنعام ( 6 ) ؛ 115 .