وَيُنْشِئُ السَّحابَ الثِّقالَ » « 1 »
و ابرهاى سنگينبار را پديد مىآورد .
كه در آخر آيهء فوق آمده ، ارتباط با همين خاصيّت برق داشته باشد كه ابرها را سنگين بار از دانههاى پرپشت باران مىسازد .
آيهء بعد به صداى رعد مىپردازد كه از برق هرگز جدا نيست و مىفرمايد :
« رعد ، تسبيح و حمد خدا مىگويد » . آرى ، اين صداى پرطنين جهان طبيعت كه ضرب المثل ، در عظمت صوت است از آنجا كه توأم با پديدهء برق مىباشد و هر دو در خدمت يك هدف هستند و خدمات پرارزش و حساب شدهاى دارند ، عملًا تسبيح خدا مىگويد . و به تعبير ديگر رعد زبان گوياى برق است ، كه حكايت از نظام آفرينش و عظمت خالق مىكند .
ذرّات اين عالم هستى كه همه اسرارآميزند و نظام بسيار دقيق و حساب شدهاى دارند ، همگى از پاكى حق و منزّه بودن او از هر گونه عيب و نقص سخن مىگويند و همگى از قدرت و علم و حكمت او خبر مىدهند .
اين احتمال را نيز جمعى از فلاسفه دادهاند كه تمام ذرّات اين جهان براى خود نوعى از عقل و شعور دارند و از روى همين عقل و شعور ، تسبيح و تقديس خدا مىكنند ، نه تنها با زبان حال و حكايت كردن وجودشان از وجود خدا ، بلكه با زبان قال نيز او را مىستايند .
همگى فرشتگان نيز از ترس و خشيت خدا به تسبيح او مشغولند .
در دنبالهء آيه مىفرمايد : « خداوند صاعقهها را مىفرستد و به هر كس كه بخواهد به وسيلهء آن آسيب مىرساند » .
ولى با مشاهدهء آيات عظمت پروردگار در عالم آفرينش ، در پهنهء زمين و آسمان ،
هامش
( 1 ) - رعد ( 13 ) : 12 .