شاه ، ميرزامحمد را از خود راند . « 1 » وى به اين مقدار فعّاليت بسنده نكرد بلكه در جريان سفر به اصفهان كتاب ديگرى « 2 » در اثبات حقانيت مسلك اجتهادى و رد مسلك اخبارىگرى براى فرزند خود شيخ على نوشت . « 3 »
ب - در برابر وهّابيّت
در اواخر قرن دوازدهم هجرى قمرى پيروان محمدبن عبدالوهّاب در عربستان سر به شورش برداشتند . دامنهء اين شورش از مرزهاى عربستان گذشت و به عراق كشيدهشد و دو شهر كربلا و نجف مورد تهاجم وهّابيان قرارگرفت . كاشفالغطاء در صف مقدم دفاع از شهر مقدس نجف سلاح بر دوش گرفت و ديگر طلاب را نيز مسلّح ساخت و با مهاجمان جنگيد و سرانجام آنان را وادار به عقبنشينى كرد . وى پس از آن دستور داد حصارى بر گرد شهر بكشند تا از تاخت و تاز مهاجمان مصون بماند . در جبهه نبرد علمى نيز كتابى تحت عنوان « منهج الرشاد لمن اراد السّداد » در نقد و ردّ آراء وهّابيان نوشت . « 4 »
ج - در صحنهء سياسى
با درگذشت آيةاللَّه وحيد بهبهانى و علّامه بحرالعلوم ، مرجعيت عامه شيعه به آيةاللَّه كاشفالغطاء منتقل شد . وى در كنار فعاليّتهاى علمى و فرهنگى ، از مسائل سياسى جامعه اسلامى غافل نبود . او در فرصتهاى مناسب به شهرهاى بزرگ ايران سفر مىكرد و مردم را با وظايف مبارزاتى و سياسى خود آشنا مىساخت . « 5 » از جمله رويدادهاى مهمى كه در دوران مرجعيّت و زعامت عامّه كاشفالغطاء رخ داد تهاجم نخست روس به ايران بود . آيةاللَّه كاشفالغطاء كه از اوضاع متزلزل و از هم
هامش
( 1 ) - دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 2 ، ص 101 .
( 2 ) - اسم اين كتاب عبارت بود از : « الحقّ المبين فى تصويب المجتهدين و تخطئة جهّال الاخباريين » .
( 3 ) - الذريعة ، ج 7 ، ص 37 .
( 4 ) - دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 2 ، ص 101 .
( 5 ) - همان .