دوازدهمين پيشواى شيعيان و آخرين جانشين رسول خدا صلى الله عليه و آله در سپيده‌دم نيمهء شعبان ، سال 255 هجرى در سامرّا ديده به جهان گشود . « 1 » نام مباركش نام پيامبر صلى الله عليه و آله و كنيه‌اش كنيه آن حضرت است . روايات زيادى بر اين مطلب تصريح دارد . « 2 » سيره امامان عليهم السلام بر ذكر نكردن نام آن حضرت بود . آنان در مقام ياد ، يا معرفى او به اشاره يا ذكر لقب‌هاى ايشان بسنده و به شيعيان سفارش مىكردند كه از بردن نام آن گرامى خوددارى ورزند . « 3 » اتخاذ اين سياست در ظاهر به منظور حفظ حضرت مهدى ( عج ) از خطر دستيابى دشمنان به وى بود . عثمان بن سعيد در پاسخ كسى كه از نام امام پرسيده بود گفت : از كنجكاوى در اين زمينه بپرهيز ! زيرا نزد عباسيان چنين مطرح شده كه نسل امام عسكرى عليه السلام منقطع شده است . « 4 » پنهان داشتن نام امام زمان ( عج ) و ناآگاهى دولتمردان عباسى از نام آن حضرت ، موجب شد كه آنان در سرگردانى فرو روند و پس از شهادت امام عسكرى عليه السلام بگويند : از آن حضرت فرزندى باقى نمانده است ؛ از اين رو ، اموال امام را تقسيم و برادرش جعفر را به‌عنوان وارث او قلمداد كردند و همين مسأله نقش مهمّى در مصون ماندن حضرت از تعقيب و تعرض جاسوسان داشت . « 5 »