نهمين پيشواى شيعيان در دهم رجب سال 195 هجرى در مدينه به دنيا آمد . « 1 » با ولادت آن گرامى چشم امام رضا عليه السلام روشن ، دل شيعيان شاد و نگرانى ايشان بر طرف شد ؛ از سوى ديگر دشمنان و بدخواهان بويژه واقفيّه مأيوس و ناكام شدند . شايد با توجه به اين آثار و بركات بود كه پدر بزرگوارش فرمود : مولودى در اسلام با بركت‌تر از او براى شيعيان ما زاده نشده است . « 2 » نام پيشواى نهم محمّد ، كنيه‌اش ابو جعفر و مشهورترين لقب‌هايش جواد و تقى است . مادر آن حضرت سبيكه نوبيّه « 3 » است كه امام رضا عليه السلام او را خيزران ناميد . « 4 » وى به تعبير مسعودى از برترين زنان روزگار خود بود . « 5 » در شأن و مرتبت وى همين بس كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله ، امام كاظم و امام رضا عليهما السلام هر كدام به بيانى از وى تجليل كرده‌اند . پيشواى نهم از نظر برخوردارى از فضائل اخلاقى ، ملكات روحى و خوى و منش انسانى يگانهء عصر خود بود . خداوند وجود مقدسش را در پرتو تقوا و عبوديت ، در همهء زمينه‌هاى اخلاقى و رفتارى ، الگو و اسوه حَسَنه براى امت قرار داده است . محمد بن طلحه شافعى مىگويد :