تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى) — صفحة 263
پارهاى توقيعات گشته ، بگونهاى كه معلوم نيست به كدام يك از نايبان القا شده است . از سوى ديگر ، بر خود لازم مىديدند كه امام را به پيروانش معرفى كنند تا توطئهگران و مدعيان دروغين نيابت نتوانند در ميان امت شك و ترديد ايجاد كنند ؛ از اين رو در مواقع لازم براى افراد مورد اعتماد بيان مىكردند كه حضرت را ديدهاند و مكانهاى حضور او را يادآور مىشدند . « 1 » ( 1 ) - ر . ك . كمالالدين و تمام النعمة ، ج 2 ، ص 435 ، ح 3 و 440 ، ح 8 ، 9 و 10 . 2 - جلوگيرى از پراكندگى شيعيان هر چند در پارهاى موارد پس از شهادت امام معصوم انشعابى در ميان شيعيان پديد مىآمد ، ليكن اين انشعاب در زمان رحلت امام عسكرى عليه السلام به اوج خود رسيد . نايبان ويژه با اقدامات سنجيده و رهبرى مدبرانهء جمع شيعه ، اوضاع نابسامان اجتماع آنان را سامان بخشيده ، پراكندگىها و انشعابها را به تدريج به حداقل رساندند . بنابر نوشته دكتر جاسم حسين ، اماميّه گرچه به پانزده گروه منشعب شدند و در زمان نخستين سفير ، ديدگاههاى گوناگونى درباره جانشين امام عسكرى عليه السلام داشتند ؛ ليكن تلاشها و تدابير سفير دوم با موفّقيت انجام گرفت و تعاليم وى در محافل شيعى انتشار يافت ، چندان كه به اضمحلال ديگر گروهها منجر شد . « 2 » ( 2 ) - تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ، ص 216 . شيخ مفيد تصريح مىكند كه در سال 373 هجرى كه وى مشغول نوشتن كتاب « الفصول المختاره » بوده ، از آن فرقههاى چهاردهگانه ، تنها اماميّه باقى مانده است . « 3 » ( 3 ) - الفصول المختاره ، ص 321 . 3 - آمادهسازى جامعه براى پذيرش غيبت كبرى آماده كردن اذهان مردم و فضاى جامعه شيعى براى پذيرش غيبت كبرى از مهمترين رسالتهاى مشترك نايبان خاص حضرت مهدى ( عج ) بود . اين سياست را امام هادى و امام عسكرى عليهما السلام به صورتى سنجيده و سازمان يافته بنيان نهادند و سفيران ويژه ، آن را