حضرت رضا عليه السلام ده سال آغاز امامت خود را در حكومت هارون سپرى كرد و با توجه به شرايط سياسى - فرهنگى ياد شده ، دعوت خود را آشكار ساخت و در دو محور سياسى و فرهنگى در برابر هر دو جبههء مخالف ، يعنى دستگاه خلافت عباسى و گروه‌هاى منحرف از خطّ امامت به مبارزه علنى و اصولى برخاست . فعّاليّت‌هاى سياسى امام عليه السلام در آغاز امامت به قدرى متعرضانه بود كه از يك سو ، ياران حضرت بر جان او بيمناك شده از آن گرامى خواستند راه تقيّه در پيش گيرد « 2 » ؛ از سوى ديگر درباريان و مزدوران هارون از تلاش‌هاى سياسى آشكار امام عليه السلام احساس خطر كرده و بارها از او نزد خليفه سعايت نمودند . « 3 » حضرت رضا عليه السلام بدون توجه به نصيحت ياران و سعايت دشمنان به فعّاليت‌هاى روشنگرانه خود درباره اساسىترين و جنجال برانگيز ترين مسأله روز يعنى مسأله رهبرى ادامه داد و با صراحت و قدرت ، خود را پيشواى جامعه معرفى كرد . علّت پافشارى امام عليه السلام بر اين سياست اين بود كه امامت شيعى در آن شرايط حسّاس از هر سو مورد شبيخون قرار گرفته بود و چنانچه امام عليه السلام به تثبيت و تحكيم پايه‌هاى آن نمىپرداخت