صُبَّتْ عَلَىَّ مَصائبُ لَو انَّها * صُبَّتْ عَلَى الايّامِ صِرْنَ لَيالِيا « 1 »
مصيبتهايى بر من وارد شده است كه اگر بر روزها فرو مىريخت ، چون شب تاريك مىشدند .
موضع حضرت زهرا ( س ) در برابر دشواريهاى زندگى ، موضع صبورى و تحمل و برداشتن آنها از سر راه خود بود . حجم ناملايمات و فشارهاى روحى كه بر فاطمه ( س ) وارد آمد ، فراتر از حد معمولى است كه براى انسانهاى عادى پديد مىآيد ؛ اما ايشان كه فراتر از انسان عادى و از اولياء اللَّه است در پرتو صبورى و بردبارى كوشيد تا مسائل و مشكلات را حل و هضم كند ، بدون آنكه خود در آنها هضم شود . بدين رو ، حضرت فاطمه ( س ) دراين خصيصهء اخلاقى نيز الگوى همهء مردان و زنان حق جو است .
جلوههاى صبورى و تحمّل فاطمه ( س )
شكيبايى و تحمل در برابر ناملايمات ، شاخهها و ابعاد گوناگونى دارد :
گاهى در برابر امتحان و آزمايش الهى است ، زمانى در برابر بد انديشى و نابكارى دشمنان ، گاهى در برابر كج انديشى و قصور دوستان و ياران ، زمانى نيز در برابر رخدادها و ناملايماتطبيعى كه در اينجا به تناسب موضوع بحث به پارهاى ابعاد آن در زندگى حضرت زهرا ( س ) اشاره مىكنيم .
1 . در برابر امتحان و آزمايش الهى
فاطمهء زهرا ( س ) در اين مرحله از صبورى و بردبارى كه سراسر زندگى او را از آغاز تا انجام در بر مىگيرد ، باموفقيت و سرافرازى پيش رفت و مشكلات و
هامش
( 1 ) . اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 323 و مناقب ، اين شهر آشوب ، ج 1 ، ص 242 .