بررسى مذاهب و فرق (فارسى) — صفحة 131

ميان متأخرين از علماى شيعه با دلايل نقلى و عقلى تثبيت و تبيين شده در اعصار قبل مورد اختلاف بوده و عده‌اى از بزرگان شيعه در عصر شيخ صدوق و قبل از ايشان ، با استنباط شخصى خود مقام معينى براى ائمه عليهم السلام قائل بودند به‌گونه‌اى كه اعتقاد به فراتر از آن را غلو مىشمردند . و آن را عقايد افراطى و غلوآميز مىدانستند ، مانند : نقل امور شگفت‌انگيز دربارهء ائمه ، مبالغه در بيان معجزات و تجليل از آنان ، تنزيه آنان از نقائص زياد و اعتقاد به توانايى و دانش زياد آنان به اسرار كائنات و چنان كه شيخ صدوق و استادش ابن وليد صدور سهو « 1 » را از پيامبر و امام ممكن دانسته و در نتيجه عقيده به نفى سهو را غلو مىشمرده‌اند . اين مطلب تأثير به‌سزايى نيز در علم رجال داشت ، زيرا رجال‌نويسانى مانند ابن غضائرى بعضى از راويان حديث را به جعل حديث و دروغگويى متهم نموده‌اند و ريشه‌اش اين بوده كه راوى مزبور ، امورى را دربارهء ائمه عليهم السلام نقل كرده كه از ديدگاه وى غلو شمرده مىشده است . « 2 »