روزهاى آخر جنگ صفين ، روزهايى بودكه شدّت جنگ به حدّ اعلاى خود رسيد ودريكى از شبهاى آن كه به نام ليلةالهرير « 1 » معروف است ، نبرد به اوج خود رسيد . درآن شب ابن عباس ، فرماندهى جناح چپ لشكر را به عهده داشت . در ليلة الهرير سپاهيان تا صبح جنگيدند ، آنقدر به يكديگر نيزه زدند تانيزه‌ها درهم شكست ، وآنقدر تيراندازى كردند تا تيرها تمام شد ، وشمشيرها را برگرفتند . على عليه السلام ميان ميمنه وميسره رفت و آمد مىكرد وجنگجويان رابه حفظ مواضع خود تشويق مىكرد ، و اين كار را تا صبح ادامه داد درحالى كه صحنهء نبرد در پشت سرش قرار داشت . مالك اشتر فرماندهى جناح راست ، وابن عباس مسئوليت جناح چپ ، وعلى عليه السلام شخصاً فرماندهى لشكر رابه عهده داشت ، و مردم از همه سو مى جنگيدند . « 2 » درعين حال كه ابن عباس ميسرهء سپاه را اداره مى كرد ، على عليه السلام او رابه فرماندهى رزمندگان قبيله‌هاى قريش واسد وكنانه نيز منصوب فرمود . « 3 » از بررسى تاريخ جنگ صفين ، چنين برمىآيد كه ابن عباس در بحرانى ترين روزهاى جنگ ، متصدّى فرماندهى جناح چپ لشكر بوده‌است . ابن اثير مىنويسد : وقتى درجنگ صفيّن قبيلهء حمير وگروهى از مردم شام ، به فرماندهى ذوالكلاع باهمراهى عبيدالله بن عمر بن خطاب كه درقسمت ميمنهء