دندانها را بر هم بفشاريد ، صداها را پايين آريد ، دلها را استوار كنيد تا آرامش بيشترى بيابيد ، دراطراف نيزهها و نيزه داران گرد آييد ، پرچمهاى خود را خم نكنيد و از ميدان بيرون نبريد ، و آنها راجز به دلاورانِ نگهبان شرف نسپاريد كه به گاه نزول مصيبتهاى واقعى بردبار و خويشتندارند . « 1 »
ابن عباس ، فرمانده قلب لشكر
پس از رسيدن سپاه به صفين ، فرمانده كل قوا ، على عليهالسّلام به آرايش نيروها پرداخت ، و مواضع فرماندهان ارشد رامعين كرد . آن حضرت در اين آرايش جديد ، فرماندهى جناح راست را به امام حسن و امام حسين عليهماالسّلام و عبدالله بن جعفر و مسلم بن عقيل واگذار كرد ، و فرماندهى جناح چپ را به محمد حنفيّه و محمدابى بكر و هاشم مرقال سپرد ، و عبدالله بن عباس و عباس بن ربيعه و مالك اشتر و اشعث را به فرماندهى قلب لشكر گماشت . « 2 »
سخنان ابن عباس درصفين
سران هر دو سپاه در صفين با هدف بالابردن روحيهء رزمى سپاه خود به ايراد سخن مىپرداختند . دريكى از روزهاى جنگ كه پيكار هنوز به او ج خود نرسيده بود عمر و عاص برخاست و به سخنرانى ايستاد ، پس از وى عبدالله بن عباس به خطبه برخاست و گفت :
ستايش خداى را كه پروردگار جهانيان است ، او كه هفت طبقه زمين را در زير پاى ما بگسترد و هفت طبقهء آسمان را بر فراز ما برافراشت ، سپس در ميان اين طبقات آفريدگان را بيافريد ، و هم از اين طبقات روزى ما را
هامش
( 1 ) . پيكار صفين ، ص 312 ، 318 ، 319 و 321 .
( 2 ) . مناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 3 ، ص 168 ، انتشارات علامه .