اميرمؤمنان عليهالسّلام نامهاى به ابن عباس دارد كه بسيار مورد توجّه وى واقع شده به گونهاى كه ابن عباس هميشه مىگفته است كه پس از سخن رسول خدا ( ص ) ازهيچ گفتارى به اندازهء اين سخن بهره نبردم . نامه چنين است : . . . به دست آوردن آنچه ازمرد فوت شدنى نيست او را خشنود مىسازد ، و به دست نياوردن آنچه كه براى او مقدّر نيست وى راغمگين مىكند ، پس خرسندى تو بايد به آنچه باشد كه از آخرت به دست آوردى ، وغم تو بايد بر آنچه ازامر آخرت ازتو فوت شده باشد . بر آنچه از دنيا به دستت آمده خرسند مباش ، و از به دست نياوردن آن ، بيتابى مكن ، وهمّ خود رابراى جهان پس ازمرگت مصروف دار . « 1 » همچنين هنگامى كه ابن عباس استاندار على عليهالسّلام در بصره بود ، آن حضرت در نامهاى به او چنين مىنويسد : و بدان كه بصره محلّ فرود آمدن شيطان و كشتزار فتنه است ، پس با اهل بصره با نيكى و مهربانى برخورد كن ، وگرهء ترس و وحشت را از دلهايشان بگشا . به من گزارش شده كه تو با بنى تميم ترشرويى و سختگيرى مىكنى ، بدان كه ستارهاى از بنى تميم ناپديد نمىشود ، مگر آنكه ستارهء ديگرى برايشان طلوع مىكند . آنها نه درجاهليت و نه در اسلام كينه جو نبودهاند ؛ آنها با ما نسبت خويشاوندى نزديك دارند ، و شايستهء نيكى و بخشش ما هستند كه ترك آن براى ما خطاو گناه است . پس اى ابوالعباس - خداى تو را رحمت كند - درهمهء كارهايت مهربان و خوشرو باش ، كه ما هر دو درآن شريك هستيم ، و آنچنان باش كه من دربارهء تو گمان نيك دارم ، وسعى كن هيچ گاه نظرم را نسبت به خود تغيير ندهى . « 2 »
سرداران صدر اسلام (فارسى) — صفحة 58
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٥٨
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، فيض الأسلام ، ص 873 ؛ وقعهء صفين ، منقرى ، ص 107 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 15 ، ص 140 .
( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 15 ، ص 125 .