شيعيان را مورد تعقيب قرار داد و به شهادت رساند و دست و پاهاى آنها را قطع كرد ، نابينا ساخت ، بر شاخهء درخت خرما به دار آويخت و از عراق پراكنده نمود . به طورى كه احدى از شخصيتهاى معروف شيعه در عراق باقى نماند . « 1 » بُسر بن ارطاة : از جمله كسانى كه از طرف معاويه به حكومت رسيد « بسر بن ارطاة » بود . وى در فرماندهى سپاهى كه از طرف معاويه به مدينه و يمن اعزام شد ، بزرگترين خيانتها را مرتكب شد . وى در سال 41 هجرى به عنوان والى « بصره » معرّفى گرديد . بُسر بن ارطاة همان كسى بود كه دو كودك « عبيدالله بن عباس » را در يمن در دامان مادرشان كشت . « 2 » « طبرى » مىگويد : حنظلة بن عباس روايت مىكند كه بسر بن ارطاة گروهى از كودكان « بنى كعب » را در بالاى چاه آب آنان مشاهده كرد و همگان را در درون چاه افكند . « 3 » چنان كه مورّخان گزارش كردهاند وى در مدينه جنايتهاى فراوانى مرتكب شد . « 4 » يزيد بن معاويه يكى از افراد فاسدى كه با زور و تزوير معاويه بر سرنوشت مسلمانان مسلّط شد « يزيد بن معاويه » بود . وى بر آداب و فرهنگ مسيحيت رشد و نمو كرده بود و از معرفت اسلامى فاصلهء فراوان داشت . مادر يزيد از قبيلهء « بنى كلب » بود كه گرايش به مسيحيت داشتند . معلّمان و مربّيان وى نيز از مسيحيان « نسطورى » شام بودند . « 5 » « علايلى » ، پس از بررسى عالمانه شخصيت يزيد از جهات گوناگون ، مىنويسد :
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى) — صفحة 101
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص١٠١
هامش
( 1 ) - ر . ك . شرح نهجالبلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 16 ، ص 179 - 204 و بحارالانوار ، ج 44 ، ص 123 .
( 2 ) - بحارالانوار ، ج 44 ، ص 129 .
( 3 ) - النصايح الكافيه ، ص 105 .
( 4 ) - ر . ك . تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 105 ، 107 ، 134 .
( 5 ) - تاريخ الحسين ( ع ) ، عبدالله العلايلى ، ص 240 .