فَاللَّه اللَّه فى كِبْرِ الْحمِيَّةِ وَ فَخْرِ الْجاهِلِيَّةِفَانَّهُ مَلاقِحُ الشَّنَآنِ وَ مَنافِخُ الشَّيْطانِ . « 1 » على عليه السلام
تعصّبات جاهلى
تعصّب يعنى عصبيّت و حميّت ، و دفاع و حمايت از چيزى كردن . چنان كه مؤلّف مجمعالبحرين در معناى تعصّب مىنويسد : عصبيّت عبارت است از دفاع و حمايت شخص از آنچه كه مسؤوليت آن را بهطور طبيعى دارد يا براى غرض خاصّى آن را پذيرفته است . » « 2 » بنابراين تعصّب فى نفسه خوب يا بد نيست ، بلكه اگر به ارزشها و صفات عاليه تعلّق گيرد ممدوح خواهد بود همانند تعصّب نسبت به دين و منافع مسلمين . امّا اگر به منافع شخصى و قبيلهاى و كارهايى كه ريشه در خودخواهى انسان دارد تعلّق گيرد ناپسند و مذموم خواهد بود .
هامش
( 1 ) - نهجالبلاغه ، خطبه 192 : شما را به خدا سوگند از كبر و نخوت تعصّبآميز و تفاخر جاهلى برحذر باشيد كه آن مركز پرورش كينه و جايگاه وسوسه شيطان است .
( 2 ) - مجمعالبحرين ، الطريحى ، ج 2 .