هر مالِ اندوخته شدهاى است . بر اين اساس ، بيشتر مفسّران « 1 » بر آناند كه ذكر طلا و نقره در آيه ياد شده ، از باب غلبه است .
زراندوزى ، در حديث
با بررسى روايات ذكر شده در اين كتاب ، مىتوان احاديث مربوط به تفسير زراندوزى را در سه دسته جاى داد :
دسته اوّل . احاديث دال بر اين كه كنز ، يعنى مطلق مالاندوزى و حتّى شامل اندوختن يك قيراط نيز مىشود .
دسته دوم . احاديثى كه به روشنى دلالت مىكنند كه زراندوخته ، شامل مالى است كه زكات آن پرداخت نشده باشد و آنچه زكاتش داده شده باشد ، كنز به شمار نمىآيد .
دسته سوم . رواياتى كه مقدار معيّنى از مال را كه ماوراى آن ، زراندوزى محسوب مىشود ، نشان دادهاند . اين روايات شامل سه دسته هستند :
الف . احاديث تعيين كننده مقدارهاى مختلف مانند شصت شتر يا دو هزار درهم يا دوازده هزار درهم .
ب . حديثى كه به موجب آن ، مال افزون بر چهار هزار درهم ، كنز است ، خواه زكات آن ادا شده و خواه نشده باشد .
ج . احاديثى كه بنا بر آنها ، مقدارهاى گوناگونى براى مالى كه انسان مىتواند ذخيره كند ، نهاده شده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : التفسير الكبير : ج 16 ص 45 ، مجمع البيان : ج 5 ص 40 ، المنار : ج 10 ص 395 ، الميزان في تفسير القرآن : ج 9 ص 250 .
( 2 ) ر . ك : توسعه اقتصادى بر پايه قرآن و حديث .