تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى) — صفحة 249

مساهمون:

ص٢٤٩

9 / 3 برادر شدن ياران پيامبر ، پس از هجرت

9528 . امام على عليه السلام : پيامبر خدا ، چون به مدينه هجرت كرد ، ميان ياران مهاجر و انصارش برادرى افكند و ارثبَرى را بر پايه برادرىِ دينى قرار داد ، نه بر پايه پيوند خويشاوندى . اين است سخن خداى متعال كه : " كسانى كه ايمان آورده‌اند و هجرت كرده‌اند و در راه خدا ، با مال و جان خود به جهاد پرداخته‌اند و كسانى كه [ مهاجران را ] پناه داده‌اند و يارى كرده‌اند ، آنان ، ياران يكديگرند " تا اين سخن خداى سبحان كه : " و كسانى كه ايمان آورده‌اند ، ولى هجرت نكرده‌اند ، هيچ گونه خويشاوندى [ دينى ] اى با شما ندارند ، مگر آن كه هجرت كنند " . بدين ترتيب ، خويشاوندان را از ميراث خارج ساخت و آن را ويژه اهل هجرت و اهل دين ، قرار داد . سپس خداوند متعال ، در ادامه سخن فرمود : " و كسانى كه كفر ورزيدند ، ياران يكديگرند . اگر اين [ دستور ] را به كار نبنديد ، در زمين ، فتنه و فسادى بزرگ ، پديد خواهد آمد " . پس هر يك از مسلمانان كه در مىگذشت ، ميراث و اموالِ به جا مانده‌اش به برادر دينىاش مىرسيد ، نه به خويشان و بستگان نزديكش . امّا چون اسلام نيرومند شد ، خداوند ، اين آيه را فرو فرستاد : " پيامبر به مؤمنان ، ازخودشان سزاوارتر [ ونزديك‌تر ] است و همسرانش مادران ايشان‌اند ، و خويشاوندان ، طبق كتاب خدا ، بعضى نسبت به بعضى اولويت دارند [ و ] بر مؤمنان و مهاجران [ مقدّم‌اند ] ، مگر آن كه بخواهيد به دوستان [ مؤمن ] خود [ وصيّت يا ] نيكى كنيد ؛ و اين در كتاب [ خدا ] ، نگاشته شده‌است " . اين است معناى منسوخ شدن " آيه ميراث " . 9529 . الطبقات الكبرى به نقل از ضُمرة بن سعيد : چون پيامبر خدا به مدينه آمد ، ميان مهاجران با يكديگر ، و [ نيز ] ميان مهاجران و انصار ، برادرى افكند . آنان را بر پايه حق و يارىِ مالىِ يكديگر ، و ارث بردن از يكديگر پس از مرگ به جاى ارث بردن خويشاوندان ، برادر قرار داد . آنان نود مَرد بودند : چهل و پنج نفر از مهاجران و