توضيحى درباره بلند كردن صدا در دعا
دعا ، سخن گفتن با كسى است كه هيچ كس به اندازه او به انسانْ نزديك نيست « 1 » و بلكه از رگ گردن نيز به انسانْ نزديكتر است « 2 » و بدين جهت ، بلند كردن صدا در دعا ، خلاف ادب شمرده مىشود ، چنان كه پيامبر خدا به ايننكته اشاره مىفرمايد :
اربَعوا عَلى أنفُسِكُم . إنَّكُم لا تَدعونَ أصَمَّ و لا غائِبا . إنَّكُم تَدعونَ سَميعا قَريبا ، و هُوَ مَعَكُم . « 3 »
صدايتان را پايين بياوريد ؛ چرا كه شما ناشنوايى يا غايبى را صدا نمىزنيد ؛ بلكه شنواى نزديكى را صدا مىزنيد كه همواره با شماست .
بر اين اساس ، بلند دعا كردن ، بخصوص اگر موجب آزار ديگران باشد ، عقلًا و نقلًا « 4 » مذموم و بلكه ممنوع است .
در اين جا اين سؤالْ پيش مىآيد كه اگر بلند دعا كردنْ مذموم است ، چرا گاهى در سيره پيشوايان اسلام ، مواردى ديده مىشود كه بلند دعا مىكردهاند ؟ پاسخ ، اين است كه نكوهيده بودن بلندى صدا در دعا ، يك موضوع عُرفى
هامش
( 1 ) . " وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ؛ هرگاه بندگان من ، از تو درباره من بپرسند ، [ بگو : ] من نزديكم " ( بقره : آيه 186 ) .
( 2 ) . " وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ ؛ و ما از رگ گردن به او نزديكتريم " ( ق : آيه 16 ) .
( 3 ) . ر . ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج 1 ص 170 ح 256 .
( 4 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 3 ص 39 ( عبادت آزار دهنده ) .