در تأمين نيازها و خواستها . بنا بر اين ، ايثار ، انواع فراوانى دارد و آنچه در اين جا به عنوان انواع ايثار ، ذكر مىكنيم ، شمارى از مصاديق اين عنوان است كه در احاديث اسلامى آمده است ؛ امّا انواع ايثار ، منحصر به اين موارد نيست .
انواع ايثار كه در احاديث اسلامى آمده ، عبارت است از :
الف ايثار در مال
بررسى متونى كه در اين بخش آمده ، نشان مىدهد كه در قرآن و حديث ، بيشترين كاربرد كلمه " ايثار " و آنچه اين معنا را مىرساند ، در ايثار مالى است و اين ، بدان جهت است كه نيازهاى مالى ، از گستردهترين و ضرورىترين نيازهاى انسان است .
ب ايثار در جان
اهمّيت و ارزش ايثار در جان ، بسى فراتر از ايثار در مال است . كمتر كسى است كه حاضر شود زندگى ديگرى را بر زندگى خود ، مقدّم بدارد . حتّى فرشتگانِ برجستهاى مانند جبرئيل و ميكائيل عليهماالسلام ، از اين نوع ايثار ، تن مىزنند . « 1 » در واقع ، ايثار در جان ، مرتبه انسان كامل است . از اين رو ، ايثار امام على عليه السلام در ليلةُ المَبيت ، مورد ستايش خداوند متعال قرار مىگيرد و خداوند ، اينچنين در نزد فرشتگان ، به آن مباهات مىكند :
"
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ
. « 2 »
و كسانى از مردم ، جانشان را براى به دست آوردن رضاى خدا ، سودا مىكنند " . « 3 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 161 ح 66 و ص 163 ح 68 .
( 2 ) . بقره : آيه 207 .
( 3 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 1 ص 161 ( ايثارى كه خدا به آن مباهات مىكند ) .