چون زمام خلافت را به دست گرفتم ، گروهى پيمان شكستند ، گروهى از فرمان برون شدند ، و گروهى راه ستم پيمودند ، و گويا نشنيده بودند كه خداوند سبحان مىفرمايد : " آن سراى آخرت را براى كسانى قرار مىدهيم كه خواهان برترى و تباهى در زمين نيستند و عاقبت ، از آنِ پرهيزگاران است " . آرى ، به خدا سوگند كه اين آيه را شنيدند و فهميدند ؛ امّا دنيا در چشمانشان زيبا آمد و زيب و زيور آن ، خيرهشان كرد .
آنچه مىتواند به جنگهاى خانمانسوز در جهان پايان دهد و زندگى را براى جهانيانْ شيرين كند ، زهدورزى رهبران سياسى است و بدون آن ، همه تلاشها و برنامهريزىها براى تأمين حقوق بشر ، عقيم خواهد ماند ، چنان كه تجربه تاريخ نيز اين مدّعا را اثبات مىنمايد .
شش . راه كسب زهد
پيشوايان اسلام براى تحصيل صفت " زهد " و گسترش اين فرهنگ در جامعه ، رهنمودهاى ارزشمندى ارائه كردهاند . اين رهنمودها را مىتوان در پنج عنوان خلاصه كرد :
1 . تقويت بنيادهاى معرفتى
هر چه قوّه عاقله انسان نيرومندتر گردد و او خدا ، دنيا و آخرت را بهتر بشناسد ، از علاقهاش به دنياى نكوهيده كاسته مىگردد . به گفته امام على عليه السلام :
العاقِلُ مَن يَزهَدُ فيما يَرغَبُ فيهِ الجاهِلُ . « 1 »
خردمند به آنچه نادان رغبت دارد ، بىرغبت است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : ج 2 ص 132 ح 1016 .