شمردن آنچه خدا حلال كرده ، نهى كردهاند ، در واقع ، براى تبيين تفاوتهاى زهد اسلامى با رهبانيت مسيحىاند .
اسلام ، اجازه نمىدهد كه انسان هيچ كارى را بدون شناخت انجام دهد . « 1 » زهد ورزيدن نسبت به دنيا نيز از اين قانون ، مستثنا نيست و به اين جهت امام على عليه السلام مىفرمايد :
لا تَزهَدَنَّ فى شَىءٍ حَتّى تَعرِفَهُ . « 2 »
هرگز در چيزى زهد مَوَرز ، تا آن گاه كه آن را بشناسى .
بر اين پايه ، پيشوايان اسلام ، با همه هشدارهايى كه درباره دنياگرايى دادهاند ، هنگامى كه مىبينند افرادى ، بدون شناخت ، از دنيا مذمّت مىكنند و ديگران را به زهدورزى دعوت مىنمايند ، به شدّت با آنها برخورد مىكنند . « 3 »
به بيان روشنتر ، اسلام ، دينِ دنيا و آخرت و تأمين كننده منافع مادّى و معنوى ، و سعادت دنيوى و اخروى جامعه است . امام على عليه السلام در به تصوير كشيدن جامعه مطلوبى كه اسلامْ مردم را بدان دعوت مىكند ، مىفرمايد :
اعلَموا يا عِبادَ اللّهِ أنَّ المُتَّقينَ حازوا عاجِلَ الخَيرِ وآجِلَهُ ، شارَكوا أهلَ الدُّنيا فى دُنياهُم ، و لَم يُشارِكهُم أهلُ الدُّنيا فى آخِرَتِهِم . . . سَكَنُوا الدُّنيا بِأَفضَلِ ما سُكِنَت ، و أكَلوها بِأَفضَلِ ما اكِلَت . . . أصابوا لَذَّةَ الدُّنيا مَعَ أهلِ الدُّنيا ، و هُم غَدا جيرانُ اللّهِ . . . . « 4 »
اى بندگان خدا ! بدانيد كه تقواپيشگان ، به خير دنيا و آخرت دست يافتند . آنان با
هامش
( 1 ) . " وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ؛ از آنچه بدان علم ندارى ، پيروى مكن " ( اسراء : آيه 36 ) .
( 2 ) . غرر الحكم : ح 10168 ، عيون الحكم و المواعظ : ص 520 ح 9448 .
( 3 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : بخش يكم / فصل دوم / نهى از ناسزاگويى به دنيا و نكوهش آن .
( 4 ) . ر . ك : دنيا و آخرت از نگاه قرآن و حديث : ج 1 ص 100 ح 142 .