الزهيد : الشىء القليل و الزّاهد فى الشىء الراغب عنه و الراضى منه بالزّهيد أى القليل . « 1 »
زهيد يعنى : چيز اندك . " الزاهد فى الشىء " ، يعنى : بىاعتنا به آن چيز و رضايت دادن به اندك از آن .
بنا بر اين ، هر چند كلمه زهد ، هم در قِلّت و هم در بىرغبتى كاربرد دارد ، امّا تأمّل در كلمات واژهشناسان نشان مىدهد كه معناى نخست ، اصل و معناى دوم ، فرع آن است .
زهد ، در قرآن و حديث
مادّه " زهد " در قرآن ، تنها يك بار ، در داستان يوسف عليه السلام به كار رفته است :
"
وَ شَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَراهِمَ مَعْدُودَةٍ وَ كانُوا فِيهِ مِنَ الزَّاهِدِينَ
. « 2 »
و او را به بهاى ناچيزى ، به چند درهم ، فروختند و به او بىرغبت بودند " .
يعنى فروشندگان يوسف ، به دليل زهد ( بىرغبتى ) به وى ، او را به بهاى اندكى فروختند . در اين آيه ، " زهد " در " بىرغبتى " بهكار رفته است و ارتباط آن با بهاى اندك ، نشان دهنده معناى اصلى و فرعى آن است .
در احاديث اسلامى غالبا مادّه " زهد " در " بىرغبتى " به كار رفته و به ندرت در معناى " قِلّت " استعمال شده است . توضيحات كوتاهى درباره تعريف زهد ، نشانههاى آن ، تفاوت زهد اسلامى و رهبانيت مسيحى ، حكمت زهد و راههاى دستيابى به آن ، ارائه مىگردد :
هامش
( 1 ) . مفردات ألفاظ القرآن : ص 384 .
( 2 ) . يوسف : آيه 20 .