گذشت ، امامت و خلافت ، منصبى است الهى و پيامبر خدا ، دوازده تن از اهل بيت خود را براى به عهده گرفتن اين مسئوليت ، تعيين كرده است و تبعيت نكردن اكثر مردم از آنها ، با خلافت واقعى آنها منافاتى ندارد .
به تعبير ديگر ، بر پايه احاديث معتبرى كه گذشت ، از جمله حديث " خلفاى دوازدهگانه " ، پيامبر خدا ، خبر از شايستگى امامان اهل بيت عليهم السلام براى خلافت و تعيين آنها به عنوان جانشين خود داده است ؛ امّا اين كه مردم مىپذيرند يا نمىپذيرند ، موضوع ديگرى است كه در اين باره نيز پيامبر صلى اللّه عليه و آله در احاديثى ديگر ، با پيشگويى حوادثِ آينده امّت اسلامى خبر داده است كه امتش با اهل بيت او چه خواهند كرد . « 1 »
2 . عدم اتّفاق امّت بر خلافت امامان شيعه
اشكال دوم ، اين است كه در برخى از گزارشهاى حديث " خلفاى دوازدهگانه " ، اين عبارت آمده است :
كُلُّهُم تَجتَمِعُ عَلَيهِ الامَّةُ . « 2 »
همه آنها مورد اتّفاق امّتاند .
بديهى است كه هيچ يك از امامان شيعه ، مورد اتّفاق امت نبودهاند . بنا بر اين ، چگونه مىتوان حديث ياد شده را بر آنان منطبق دانست ؟
پاسخ ، اين است كه : اوّلًا بيشتر رواياتى كه " خلفاى دوازدهگانه " را گزارش كردهاند ، فاقد تعبير ياد شده هستند و گزارشى كه به اتّفاق امّت بر آنها اشاره كرده ، از اعتبار لازم برخوردار نيست .
ثانيا بر فرض كه سند گزارش ياد شده ، صحيح هم باشد ، مدلول ظاهرى آن را
هامش
( 1 ) ر . ك : اهل بيت عليهم السلام در قرآن و حديث : بخش يازدهم : ستم بر اهل بيت و دانشنامه امير المؤمنين عليه السلام : بخش هشتم / فصل يكم : خبر دادن پيامبر از شهادت على .
( 2 ) سنن أبى داوود : ج 4 ص 106 ح 4279 .