فقيران حق ندارند كه بگويند : چرا ما را نيازمند و آنان را بىنياز ساختى ؟ فرودستان هم حق ندارند كه بگويند : چرا ما را فرودست ساختى و آنان را برترى دادى ؟ نه زمينگيران و ناتوانان مىتوانند بگويند : چرا ما را زمينگير و ناتوان و آنان را سالم گردانيدى ؟ و نه ذليلان حق دارند كه بگويند : چرا ما را ذليل و آنان را عزيز گردانيدى ؟ و نه زشتْ صورتان مىتوانند بگويند : چرا ما را زشتْ چهره و آنان را زيبا آفريدى ؟ اگر اينان چنين بگويند ، به خدا اعتراض كردهاند و با او در دستورهايش درگير شدهاند و به او كفر ورزيدهاند ، و حتما پاسخ خدا اين خواهد بود كه : من ، پادشاهى فرودآور و بلند كننده ، بىنياز كننده و نيازمندساز ، عزيزكننده و ذليلساز ، سالمآفرين و بيمار كننده هستم و شما بنده هستيد . جز تسليم در برابر من و پذيرفتن دستور من ، چارهاى نداريد . اگر تسليم شويد ، بندگانى مؤمن خواهيد بود و اگر باور نكنيد ، به من كافر شدهايد و به كيفر من ، جزو هلاك شوندگان خواهيد شد " .
آن گاه ، خداوند ، چنين نازل كرد كه : اى محمّد ! " بگو : من بشرى همانند شمايم " ؛ يعنى غذا مىخورم ؛ " ولى به من وحى مىشود كه خداى شما خداى يگانه است " . يعنى به آنان بگو : در بشر بودن ، مثل شمايم ؛ ولى خداوند ، مرا ويژه پيامبرى قرار داده ، نه شما را . همان گونه كه بعضى انسانها را به بىنيازى ، سلامت و زيبايى ، ويژه كرد و ديگران را ويژه نساخت . بنا بر اين ، ويژه ساختن من [ نه شما ] به نبوّت را هم منكر نشويد .
آن گاه ، پيامبر خدا فرمود : " [ درباره ] اين كلام تو كه مىگويى : " پادشاه روم و پادشاه ايران ، جز مالدارانِ با شخصيّت را كه داراى قصرها ، خانهها ، بارگاهها ، خيمهها ، بردگان و خدمتكاران هستند ، به نمايندگى نمىفرستند و خداوند جهانيان ، از همه اينان برتر است و آنان ، بندگان اويند " ، [ بايد بدانى كه ] خداوند ، تدبير و فرمان ويژه خود دارد . به گمان و پندار تو و به پيشنهاد تو كار نمىكند ؛ بلكه آنچه مىخواهد ، انجام مىدهد و بر آنچه اراده مىكند ، حكم مىكند ، و او ستايششونده است .
اى عبد اللّه ! خداوند ، پيامبرش را براى اين مىفرستد كه به مردم ، دينشان را ياد دهد ، آنان را به سوى پروردگارشان فرا خوانَد و جان خويش را در شب و روز ، به رنج اندازد . اگر پيامبر داراى قصرها باشد كه در آنها روى از ديگران بپوشاند و بندگان و خدمتكاران ، وى را از
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى) — صفحة 185
مساهمون: محمد الريشهري
ص١٨٥