سه دسته از آنها اشاره مىكنيم :
دسته اوّل ، رواياتى كه بر نقش ذكر در آفتزدايى و سالمسازى قلب تأكيد دارند ؛ مانند آنچه از امام على عليه السلام نقل شده است :
ذِكرُ اللّهِ مَطرَدَةٌ لِلشَّيطانِ . « 1 »
ياد كردنِ خدا ، راندن شيطان است .
ذِكرُ اللّهِ رَأسُ مالِ كُلِّ مُؤمِنٍ ، و رِبحُهُ السَّلامَةُ مِنَ الشَّيطانِ . « 2 »
ياد خدا ، سرمايه هر مؤمن است و سود آن ، به سلامت ماندن از شيطان است .
ذِكرُ اللّهِ دَواءُ أعلالِ النُّفوس . « 3 »
ياد خدا ، دواى درد جانهاست .
يا مَنِ اسمُهُ دَواءٌ و ذِكرُهُ شِفاءٌ ! « 4 » اى آن كه نامش دواست و يادش شفا ! دسته دوم ، احاديثى كه ياد خدا را موجب شرح صدر و نورانى شدن دل و انديشه ، و ايجاد حيات و حواسّ باطنى ، و رشد و تكامل معنوى معرفى مىكنند ؛ مانند سخنان امام على عليه السلام در اين باره :
إِنَّ اللّهَ سُبحانَهُ وتَعالى جَعَلَ الذِّكرَ جلاءً لِلقُلوبِ ، تَسمَعُ بِهِ بَعدَ الوَقرةِ ، و تُبصِرُ بِهِ بَعدَ العِشوَةِ ، و تَنقادُ بهِ بَعدَ المُعانَدَةِ . « 5 »
خداى سبحان ، ذكر را جلاى دلها كرد كه [ گوش ] پس از سنگينى ، بدان مىشنود و [ ديده ] پس از نابينايى ، بِدان مىبيند و پس از لجاجت ، با آن [ در برابر خدا ] رام
هامش
( 1 ) . غرر الحكم : ح 5162 .
( 2 ) . غرر الحكم : ح 5171 .
( 3 ) . غرر الحكم : ح 5169 .
( 4 ) . مصباح المتهجّد : ص 361 ، الإقبال : ج 3 ص 337 ، المصباح ، كفعمى : ص 744 ، بحار الأنوار : ج 90 ص 62 ح 3 .
( 5 ) . نهج البلاغة : خطبه 222 .