153 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : هر كه در دين خدا پارسايى نداشته باشد ، خداوند او را به سه چيز گرفتار مىسازد : يا جوانمرگش مىكند ، يا او را به خدمتگزارى سلطان در مىآورد ، يا در روستاها [ يى بىبهره از دانش ] ساكنش مىگردانَد . « 1 »
154 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : شش گروهاند كه به سبب شش خصلت ، بىحساب به دوزخ مىروند : . . . و روستاييان ، به سبب نادانى [ در صورتى كه مقصّر باشند ] .
155 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله : روستا [ هايى كه تحصيل دانش در آنها مقدور نيست ] ، آغلى است از آغلهاى دوزخ . نه حدّى در آن اجرا مىشود ، نه نماز جمعهاى و نه جماعتى . كودكانشان شرور و موذىاند ، جوانانشان شيطانصفتاند و پيرانشان ناداناند . مؤمن در ميان آنها گنديدهتر از لاشه مُردار است .
توضيح
مَفاد آيههاى 97 و 98 از سوره توبه و نيز روايات گذشته ، به مناطقى برمىگردد كه فاقد زمينه لازم براى رشد فرهنگى و تربيتى و شناخت علوم دينىاند . بديهى است نهى از سكونت در روستاها و مناطق دور افتاده ، تنها مربوط به چنين مواردى است .
گفتنى است كه سند روايات مذكور ، معتبر نيست ؛ ليكن با توجّه به آيهاى كه در متن آمده و نيز توضيحاتى كه ارائه شد ، مضمون آنها قابل قبول است .
هامش
( 1 ) ر . ك : ص 403 ح 484 .