3 - مذهب شافعى
اين مذهب به امام محمّد بن ادريس شافعى قرشى ، رضى الله عنه ، كه در سال يك صد و پنجاه ( 150 ) در غزّه متولَّد گشته و در سال دويست و چهار ( 204 ) در مصر وفات يافته است انتساب دارد .
شافعى در فهم و حفظ ، آيتى بوده و اجتماع فضائل در وى بيش از همه كس بوده است . مذهب شافعى از لحاظ زمان ، سيّمين مذهب از مذاهب چهار گانه است و اصحاب او را مانند اصحاب مالك « اهل حديث » مىخوانند بلكه اهل خراسان هنگامى كه بطور اطلاق مىگويند « اصحاب حديث » جز پيروان شافعى كسى را اراده ندارند شافعى از امام مالك ، دانش فرا گرفته پس از آن خود مذهبى خاص پديد آورده و مستقل گرديده است .
ابن خلدون گفته است :
« شافعى پس از مالك به عراق رفته و با اصحاب امام ابو حنيفه ملاقات كرده و از آنان دانش گرفته و طريقهء اهل حجاز را به طريقهء اهل عراق ممزوج ساخته و خود مذهبى مخصوص بوجود آورده و در بسيارى از مسائل با مالك مخالف بوده است » اصحاب « طبقات » گفتهاند : ظهور مذهب شافعى نخست در مصر بوده و در آنجا ياران و پيروانى زياد به همرسانده آنگاه در عراق ، ظاهر و بر بغداد و بسيارى از بلاد خراسان و توران و شام و يمن غالب گشته و بما وراء النهر و بلاد فارس و حجاز و بعضى از بلاد هند راه يافته و پس از سال سيصد هجرى كم و بيش به اندلس و افريقا داخل گرديده است « 1 » .
هامش
« 1 » « از « ديباج » و الفوائد البهيه » است » ( مؤلف )