- 3 - عطاء
ابو محمد عطاء ابن ابى رباح ( بر وزن صباح ) .
عطاء به گفتهء ابو اسحاق : پدرش ابو رباح را نام ، اسلم بوده در سال يك صد و چهارده ( 114 ) ، چنان كه از هيثم نقل شده ، يا در سال يك صد و پانزده ( 115 ) به سن هشتاد و هشت ، چنان كه از واقدى منقول مىباشد ، در گذشته است . عطاء مولى فهر يا مولى جمح و ، بتعبير ابو اسحاق ، از « اجلَّاء فقهاء » بوده است .
از قتاده منقول است كه « عطاء از همهء مردم به مناسك اعلم است » و از اوزاعى اين مضمون حكايت شده كه « عطاء روزى كه از جهان در گذشت در نظر مردم محبوبترين و با جلالتترين اهل زمين بود . . » ابن خلَّكان پس از اين كه گفته است : عطاء از اجلَّهء تابعان و فقيهان و زاهدان مكَّه بوده و از جابر بن عبد الله انصارى و عبد الله بن عباس و عبد الله بن زبير و گروهى بسيار از صحابه شنيده ( استماع حديث داشته ) و عمرو بن دينار و زهرى و قتاده و مالك بن دينار و اعمش و اوزاعى و جمعى زياد از او استماع داشته و روايت كردهاند چنين گفته است :
« و اليه و إلى مجاهد انتهت فتوى مكَّة فى زمانها » از ابراهيم بن عمرو بن كيسان اين مضمون ، نقل شده است :
« در زمان بنى اميه به فرمان ايشان در ميان حاجّ كسى فرياد مىزد كه جز عطاء بن ابى رباح ديگرى نبايد به مردم فتوى دهد » ابن خلَّكان گفته است :
ادوار فقه ( فارسي ) — صفحة 416
مساهمون: محمود الشهابي الخراساني
ص٤١٦