آسمان و زمين راه خواهد يافت ، و آسمانها به امر الهى در نور ديده خواهد شد ، و كوهها از يكديگر خواهند پاشيد ، حقتعالى بدنهاى همه را از اجزاى خودشان چنانچه بود خواهد ساخت ، و اعضاى پوسيدهء از هم پاشيده را جمع خواهد كرد به قدرت كاملهء خود ، و حيات خواهد بخشيد ، و ارواح خلايق را به آن بدنها آميزش خواهد داد ؛ زيرا كه اين امور ممكن است ، و آيات متكثّره و احاديث متواتره از وقوعش خبر داده به نحوى كه اصلا قابل تأويل نيست .
و ايضا بايد دانست كه خصوصيّات قيامت از صراط و ميزان و سنجيدن نامههاى اعمال و امثال اينها متحقّق خواهد گشت ، و بعد از آن حقتعالى به مقتضاى وعده و وعيد خود بهشتى را بهشت جاودان ارزانى خواهد داشت ، با حور و قصور و بساتين و غلمان و غير اينها از آنچه آدمى به آن لذت مىبرد ، و دوزخى را به عذاب اليم دوزخ كه مشتمل است بر آتش و مار و عقرب و زقّوم و حميم و امثال اينها از موذيات و مولمات گرفتار خواهد كرد ، و جميع اينها از آيات و احاديث متحقّق و ثابت گرديده ، و قابل تأويل نيست .
و ديگر بايد دانست كه به مقتضاى آيات و احاديث خصوصيّات بعد از موت ، از عذاب قبر و سؤال منكر و نكير و امثال اينها حقّ است ، و نفوس در زمان بعد از موت و پيش از ظهور روز قيامت كه آن را برزخ گويند موجودند ، و در ساعت اوّل به بدن خود تعلّق مىگيرند ، و منكر و نكير از ايشان در همين بدن سؤال مىكنند ، و ضغط و فشار قبر كه اكثر مردگان را مىباشد در همين بدن است .
و بعد از آن ارواح مؤمنان در بدنهاى مثالى در ميان هوا طيران مىكنند ، و در بهشت دنيا مىباشند ، و از نعمتهاى آن متنعّم مىشوند ، و گاهى در وادى السّلام كه صحراى نجف اشرف است حاضر مىشوند ، و بر قبر خود و زيارتكنندگان خود اطّلاع دارند ، و روح كافران در بدنهاى مثالى معذّب مىباشند در وادى برهوت يا
عين الحيات ( فارسى ) — صفحة 273
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٧٣