تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميراث حديث شيعه — صفحة 452

مساهمون:

ص٤٥٢
براي مؤلّف شمرده شده‌اند . ولى نام مشهور آن همان مجمع الأحاديث است همچنان كه آية اللَّه مرعشى در أول نسخه‌هاى موجود از اين كتاب نوشته‌اند كه براي نمونه يكى از آنها چنين است : كتاب مجمع الأحاديث للعلّامة المعاصر آية اللّه السيّد محمّد بن العلّامة السيّد عليّ الحسيني الكوهكمري الشهير بالحجّة ، من أعلام هذا العصر ، وقد أتعب نفسه في هذا الاستدراك للمستدرك ، توفّي ( ره ) قبل أن يتمّه ، وأكثرها بخطّه . . . . آنچه پس از بررسى أغلب آثار مؤلّف از نزديك ، براي ما حتمي شد اين كه مؤلّف در ابتداى چند دفتر از اين كتاب ، با خطّ خودش تصريح نموده كه كتاب حاضر به مجمع الأحاديث نامگذارى شده است كه در ادامهء مقاله از اين نسخه‌ها ياد خواهيم كرد .

شيوهء تأليف كتاب

در نسخه‌هاى موجود از كتاب كاملًا مشخّص است كه مرحوم حجّت ، به قصد جمع آورى مجموعه‌اى عظيم از روايات معتبر در تمامى موضوعات مختلف ، اعمّ از فقهى ، تاريخي ، اخلاقى و . . . ، با شيوه‌اى استدلالي وبه همراه حواشي مفيد أصولي ، رجالي ، درايه‌اى وفقه الحديث وهمچنين با مصدريابى اخبار در متون روايى ، ابتدأ دفاتر ومجموعه‌هايى را به صورت متفرّق وپراكنده انتخاب نموده وهر كدام از آنها را به تعدادى از عناوين كلّى اختصاص داده ، وسپس به تدريج در أوقات مناسب أبواب وفصولى را براي اين عناوين كلّى ترتيب داده وگاه گويا پس از تدريس ويا مطالعاتى ، ابوابى ديگر به نظرش رسيده كه بدون ملاحظهء حجم احتمالي آن باب ، در ميان أبواب ديگر جاى داده ، ودر اين مورد حتّى در برخى از جاها - به خاطر اين كه اين كار به تدريج انجام شده - يك باب سهواً چند بار با تفاوتى اندك در ألفاظ ، تكرار شده است ، ويا در برخى از موارد ابوابى را در كتبي جاى داده كه تناسب چندانى با آن كتاب ندارند . به نظر مىرسد مصنّف در مدت زماني كه مشغول تبويب وفصل‌بندى كتاب‌هاى نامگذارى شده بوده به تدريج در ضمن مطالعات ويا تدريس‌هاى خود ، احاديثى را
ميراث حديث شيعه — صفحة 452 | مهدى مهريزى / على صدرائى خوئى