المعرّف هو أيضاً بابن المتوّج . . . « 1 »
اين نقلها موجب شده كساني كه به أصل كتاب دسترس ندارند ، قضاوتشان دربارهء آن ، متفاوت باشد . نگارنده ، به دو نسخه از آن دسترسى يافت وقصد انتشار آن را داشت ؛ ولى پس از بررسى ومطالعهء آن ، متوجه گرديد كه مطالب چندان مهمّى در آن به چشم نمىخورد . لذا از انتشار آن ، منصرف گرديد وبه معرّفى آن اكتفا نمود ، تا آنان كه امكان دستيابى به نسخ كتاب را ندارند ، از محتواى آن باخبر باشند .
واعظ مرندى ، به اقتضاى حرفهاش - كه وعظ بوده - ، بنا گذاشته كه رسالهاى براي عموم مسلمانان بنويسد تا با مراجعه به آن ، از احكام ضروري ، آگاهى يابند . أو بر اين أساس ، تأليف اين رساله را مىگذارد .
مؤلف كتاب
نام مؤلف ، محمّد سعيد واعظ مرندى از عالمان سدهء يازدهم هجرى است واز شرح حال وى ، جز از اين كتاب ومطالبى كه از آن ، دربارهء وى به دست مىآيد ، چيز ديگرى در دست نيست .
أو خود را در مقدّمه « محمّد سعيد واعظ مرندى » معرّفى مىكند كه از آن معلوم مىشود از خطباى عصر خويش بوده وبه « واعظ » شهرت داشته است واز نسبت « مرندى » ، معلوم مىشود كه أهل مرند ، از شهرهاى آذربايجان شرقي است .
أو در رسالهاش شرح حال ميرداماد ( م 1041 ق ) وشيخ بهايى ( م 1030 ق ) را آورده ودر شرح حال شيخ بهايى ذكر مىكند كه فتواهاى زيادى از وى هم اكنون در سرِ زبان هاست . از اين عبارت ، به دست مىآيد كه تاريخ تأليف رساله نبايد خيلى بعد از وفات شيخ بهايى باشد . لذا به احتمال زياد ، تأليف اين رساله ، در بين سالهاى 1042 تا 1050 ق ، صورت گرفته است .
هامش
( 1 ) . روضات الجنات ، ج 1 ، ص 69 - 70 .