زمينهاى باشد .
3 . موارد املاى أئمة وكتابت شاگردان آنان نيز جزو مكتوبات حديثي به شمار مىرود . بر اين مطلب ، علامهء امين در عبارت منقول سابق « 1 » ونيز أستاذ جلالي اشاره دارند . « 2 »
4 . كتاب علي وصحيفة علي ، گرچه به املاى پيامبر صلى الله عليه وآله بود وطبق ضابطهء دوم در شمار مكتوبات ايشان قرار مىگيرد ، اما از آن رو كه در منابع حديثي وتاريخي ، به نام امام علي عليه السلام مشهور شده ، در مكتوبات حديثي آن حضرت آورده مىشود .
5 . آنچه از سخنان أئمة توسط ديگران گردآورى شده وبه اشتباه ، برخى آن را در شمار مكتوبات مىآورند ( چون نهج البلاغة ، صحيفههاى ثانيه به بعد وديوانها ) از شمار مكتوبات خارجاند .
6 . از سه امام ، يعنى امام حسن ، امام حسين وامام جواد عليهم السلام ، مكتوبى نقل نشده است .
7 . مواردى كه در انتساب آنها شك وترديد وجود دارد ، در اين مجموعه فهرست مىشود تا زمينهء پژوهشهاى بعدى را فرآهم سازد .
8 . موارد تداخل ، آنجا كه محرز شود ، حذف مىگردند واگر احتمال تعدّد باشد ، با اشاره بدين مسئله ثبت مىشود ، تا در پژوهشهاى بعدى وضعيت آنها معلوم گردد .
9 . مواردى كه تاكنون عدم انتساب آنها به أئمة عليهم السلام محرز شده ، اگر در منابع منسوب شده ، درج مىگردد .
10 . برخى از پژوهشگران ، در شمار مكتوبات حديثي أئمة عليهم السلام عناوينى چون « نسخة » و « نسخة أحاديث » را ثبت كردهاند كه به نظر ، جاى تأمل دارد . شرح آن چنين است .
هامش
( 1 ) . أعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 668 .
( 2 ) . تدوين السنة الشريفة ، ص 183 .