دانشمندى شيعي به نام ابن عذاقه ( كه در قرن دهم هجرى مىزيسته ومعاصر شهيد بوده ) ، شناسايى گرديده است كه در آن ، نظريات رجالي شهيد نيز مندرج است واميد است با انتشار آن ، ديدگاههاى رجالي شهيد هم در دسترس محقّقان قرار گيرد .
فوائدٌ في الدراية
رسالهاى كه در اينجا تقديم أهل نظر مىگردد ، اثر مستقلّى از شهيد نيست كه أو خود ، عهدهدار تدوين وتنظيم آن شده باشد ؛ بلكه پس از شهيد ، با توجّه به اهمّيت يادداشتهاى أو ، ديگران آن را تدوين وتنظيم نمودهاند .
حكايت اين رساله چنين است كه شهيد ، در برگهاى آغازين نسخهء الدرايةى خود ، مطالبى در رجال ودرايه به صورت پراكنده ، يادداشت نموده است ودانشمندى ، آن را از روى خطّ وى ، تحرير وتنظيم نموده ونام آن را فوائد في الدراية گذاشته است .
محتواى رساله
مطالب اين مجموعه ، در چند محور است ؛ شهيد ثاني در أغلب آنها مطلبي را از كتابي از أهل سنّت ، نقل مىكند وگاه ، خود نيز اظهار نظر كوتاهى مىنمايد . مطالب وسرفصلهاى مندرج در فوائد ، عبارتاند از :
1 - برترى وفضيلت مواليان بر اعراب كه در اين زمينه ، شهيد از كتاب مقدمة ابن الصلاح ، حكايت تاريخىاى را كه بين زُهْرى وعبد الملك بن مروان ، اتّفاق افتاده ومضمون آن ، برترى مواليان بر اعراب ، در علم وفضيلت در سرزمينهاى عربى آن عصر