همچون « جاثليق » ، « رأس الجالوت » « 1 » و « عمران صابى » « 2 » ، در مجلس مأمون درگرفته است . اين روايت پُر برگ وبار ، در متون وجوامع حديثىِ شيعه آمده است . « 3 » از آن جا كه شارحان ، بيشتر به پارهء پايانى اين بحث ، كه امام عليه السلام با عمران صابي پى مىافكند ، توجّه وعنايت كردهاند ، اين روايت به « حديث عمران صابى » نامبردار شده است .
شرحهايى كه تاكنون بر اين حديث نگاشته شده ، بدين قرار است :
1 - شرح حديث عمران صابى ، از محمد جعفر بن محمد تقي برغانى ( 1306 ق ) . اين شرح به فارسي است ونسخهاى از آن در كتابخانهء آية اللَّه مرعشى به شمارهء 2935 موجود است . اين نسخه 34 برگ دارد ودر سال 1273 ق نوشته شده است . « 4 » 2 - شرح حديث عمران صابى از « عيون أخبار الرضا عليه السلام » ، از خليل بن محمد اشرف قاينى أصفهاني قزوينى ( 1136 ق ) . اين شرح ، به عربى است ونسخههاى متعددى از آن در دست است .
3 - شرح حديث عمران صابى ، از محمد سعيد بن محمد مفيد قمى ( 1107 ق ) . اين شرح ، بهعربى وچند نسخهاز آن در دستاست .
هامش
( 1 ) . براي آگاهى بر شروح ونسخ حديث امام با رأس الجالوت ر . ك : شرح حديث رأس الجالوت ، ملّاعبد الصاحب محمد بن أحمد نراقى ( 1297 ق ) ، تحقيق : محمدرضا حسينى كه در دفتر دوم ميراث حديث شيعه ( ص 233 - 254 ) ، آمده است .
( 2 ) . صابى ، مفرد صابئين است . ر ك : لغت نامه دهخدا ، ذيل : « صابئين » . ومجمعالبيان ، ج 1 ، ص 216 ) .
( 3 ) . ر . ك : التوحيد ، ص 431 ؛ عيون أخبار الرضا عليه السلام ؛ ج 2 ، ص 48 ؛ بحارالأنوار ، ج 10 ، ص 311 .
( 4 ) . ر . ك : فهرست نسخههاى خطّى كتاب خانه آيةاللَّه مرعشى ، ج 8 ، ص 132 .