تفسير مفصلى است بر سورهء والعاديات . قسمت عمده اين تفسير عربى است ولى مؤلف در مواردى مطالب را به نثر فارسى نوشته و نيز اشعارى به فارسى در لا به لاى مطالب درج نموده و گويا در برخى موارد سرودهء خود اوست .
مؤلف در مقدمه گويد كه محمد بن عبد الرحمن بن عبد الخالق از محمد بن عبد الوهاب نجدى سوالاتى كرده كه از جملهء آنها سؤال از سورهء و العاديات بوده و او در جواب درمانده شده است . ولى به لحاظ اهميت اين سؤال وى اقدام به پاسخ گويى آن نموده و در جواب ، اين تفسير را نوشته است . لذا نام آن را تفسير سورهء والعاديات مع حلّ سوالات و جوابات نهاده است نه اينكه « حلّ سوالات و جوابات » رسالهء ديگرى باشد . او بعد از اتمام تفسير و پاسخ به سوالات اقدام به ترجمه فارسى سورهء والعاديات ( ص 150 - / 140 ) نموده است .
نام كامل او « محمد عمر هروى بن مير محمد ايوب بن مولوى نور الدين بن مولوى آخند ملا ميرزا بن محمد » است . در آغاز تفسير ديباچهء كوتاهى ، از سيد احمد على شاه - / نوهء دخترى مؤلف - / در يك صفحه ، در شرح حال مؤلف ، چاپ شده است .
آغاز : بسمله . الحمد لله الذى انزل على عبده الكتاب ليكون للعالمين نذيراً و ارسل رسوله المصطفى و نبيه المجتبى افضل من له الفضل و فصل الخطاب بالهدى .
2 . چهل حديث
( ص 160 - / 151 )
( حديث - / عربى )
از : امام ربّانى مجدّد الف ثانى شيخ احمد سرهندى
چهل حديثى كه شيخ احمد سرهندى از احاديث متفق عليه صحيح مسلم و صحيح بخارى انتخاب و با حذف سند و بدن هيچ توضيحى نقل نموده است .
آغاز : اين چهل حديثى است از احاديث حضرت خاتم النبيين . . . قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم انّما الاعمال بالنّيات و انما لامرء ما نوى .
نوع خط : نسخ و نستعليق .
كاتب : سيد احمد على شاه هروى . تاريخ كتابت : 1319 ق .
به اهتمام : سيد احمد على شاه هروى .
محل چاپ : هند ؛ كانپور .
مطبعه : رزاقى . تاريخ : 1959 م .
تعداد صفحات : 160 ؛ اندازه : 18 * 12 ؛ تعداد سطور : 17 .