( 2264 ) رساله در فضيلت عربيه بر السنهء عجميه
( ادبيات عرب ، زبان - / شناسى فارسى )
از : مولوى سيد كرامت على جونپورى
مؤلف در مقدمه عنوان نموده كه شاهزاده محمد كيقباد شاه - / از خاندان طيپو سلطان - / دويست روپيه نزد ارباب شوراى تعليميه مملكت هند فرستاد كه هر كس از طلبهء مدرسهء كلكته و هوگلى ، رسالهاى در موضوع ماهيت زبان و افضليت زبانى ، به عبارت فارسى بنويسد و پسند مميزين - / كه براى امتياز آن نامزد شدهاند - / گردد آن مبلغ به او عطا شود .
او مى گويد كه مولوى عبد الاحد نامى فرافراوى متعلق ضلع هوگلى ، برندهء اين جايزه شد . ولى رسالهء عبد الاحد به دست وى ( مؤلف ) نرسيده ، لذا مؤلف در رسالهء حاضر به اين مسئله پرداخته و به اثبات فضيلت زبان عربى بر زبان فارسى ، پرداخته است .
او اين رساله را در يك مقدمه و دو باب ، تنظيم نموده ، با اين عنوانها :
مقدمه : در هشت فصل ( 1 . در ماهيت زبان و تقسيم آن ، 2 . در تسميه حروف ، 3 . در تقسيم لغات و خطوط ، 4 . در بيان زبان سريانى ، 5 . در بيان تولد زبان و ايجاد خط ، 6 .
در بيان اسباب اختلاف و تغاير السنه ، 7 . در تقسيم زبان ، 8 . در بيان بقا و فناى زبان ) ؛
باب اول : در بيان اينكه شرافت و فضيلت زبان از چه چيز حاصل مىشود ، شامل ده فصل ؛
باب دوم : در فضيلت زبان عربى بر ساير زبانها به اجمال و تفصيل ، شامل شش فصل .
مطالب مؤلف در صفحهء چهل و سه به پايان رسيده و او از ( ص 43 تا 80 ) به بيان اشكالات و ايرادات وارده بر نظرش و پاسخگويى بدانها پرداخته است . او در اين بخش از ادلهء كسى كه رساله اى در فضيلت زبان فارسى بر عربى نوشته ، پاسخ داده است .
آغاز : بسمله . الحمد لله الذى خلق الانسان و علمه البيان الصلاة والسلام عل من ارسل على كافة الامم . . . اما بعد دلايل عرشيه و براهين عقليه در ماهيت زبان و افضليت عربيه .
نوع چاپ : چوبى ( حروف نستعليق ) .
به اهتمام : محمد تبريز پندوى ؛ حسب الارشاد و امداد منشى امير على صاحب وكيل سركار .