توضيحات : تمامى صفحه ها جدول دار ؛ صفحه اول هر جلد كتيبه با سر لوح با نقش گل و بوته ، خاتمة الطبع به قلم خواجه محمد يحيى متخلص به احياء فرزند خواجه محمد مرتضىمتخلص به بقا و بعد از آن دو بيت فارسى از بشيشر ديال در تاريخ طبع كتاب به فارسى .
محل چاپ : هند ؛ لكهنو .
مطبعه : منشى نولكشور .
تاريخ : رجب 1292 ق برابر آگوست 1875 م .
تعداد صفحات : 216 + / 204 ؛ اندازه : 29 * 20 ؛ تعداد سطور : 25 .
( 1165 ) اكسير فى اصول التفسير
( علوم قرآن ، تفسير - / فارسى )
از : سيد محمد صديق حسن خان بهادر
اصولى است كه حاكم بهوپال صديق حسن خان بهادر به عنوان در آمدى بر تفسير خود فتح البيان فى مقاصد القرآن نوشته و در آن مسائلى را كه دانستن آنها را براى آشنايى و تفسير قرآن لازم تشخيص داده ، بيان نموده است . او كتابش را در يك مقدمه و دو مقصد و يك خاتمه تنظيم نموده ، با اين عنوانها :
مقدمه : در تعريف كتاب و فضل و تنظيم وى ؛
مقصد اول : در بيان اصول علم تفسير و ما يناسبه ، شامل هفت باب ؛
مفصد دوم : در بيان مولفات علم مذكور ؛
خاتمه : در بيان طبقات اهل تفسير .
او در مقصد دوم كتابش ، آثار تفسيرى و علوم قرآنى را به ترتيب حروف تهجى بيان نموده و در حقيقت اين بخش از كتاب معجم آثار تفسيرى و علوم قرآنى است و از اين جهت اهميت دارد . همچنين در خاتمه طبقات مفسرين را در سيزده طبقه ، تقسيم و در آخر طبقه سيزدهم شرح حال خود را بيان نموده است .
او بعد از اتمام خاتمه ، مطلبى با عنوان ذيل الخاتمه آورده و در آن تفسير خود « فتح البيان فى مقاصد القرآن » را معرفى نموده و عنوان كرده كه سال تأليف آن 1289 ق و سال چاپش در