[ الذريعة 17 / 240 ؛ مرعشى 12 / 286 ؛ فهرست آستان قدس 6 / 75 و 16 / 386 - 387 ]
10130 ) نسخه شماره : 1 / 8680 - 130 / 58
آغاز : بسمله ، الحمدلله مانح التوفيق و مسهل الوصول الى الطريق . . . و بعد فقد التمس منى بعض السادة الاخلاء
افتادگى از انجام ، نستعليق ، بى كا ، بى تا ، بدون جلد ، 15 برگ ، 1 - 15 ، 23 سطر ، 11 * 17 سم
الكافى
( حديث - عربى )
كلينى ، محمد بن يعقوب ، - 329 ق
اين كتاب اولين مجموعه كامل در اخبار شيعه اماميه است و چنان كه در ذيل تهذيب الاحكام گذشت يكى از كتب اربعه حديث مى باشد ومشتمل بر سه قسمت است : اصول ، فروع ، روضه و فقط مشتمل بر اخبار ورواة آن است ومؤلف اظهار نظر وبيان وشرحى راجع به كلمات وعبارات مشكله آن ننموده صاحب روضات در ذيل ترجمه خليل بن غازى ص 268 چنين نوشته اند : ايشان معتقد بودند كه روضه كافى تأليف ابن ادريس مؤلف سرائر است و بعضى هم تأليف آن را به شهيد ثانى نسبت داده اند . انتهى . ( بطلان اين عقيده ذكر خواهد شد ) . مؤلف اين كتاب ثقة الاسلام كلينى است كه از محدثين عالى مقام بوده و درمدت بيست سال اين كتاب را تأليف فرموده ومشتمل بر سى و چهار كتاب بدين تفصيل مى باشد : اصول كافى مشتمل بر كتاب عقل وجهل ، توحيد ، حجة ، ايمان وكفر ، دعاء ، فضل قرآن وكتاب عشرة است وفروع كافى مشتمل بر بيست و شش كتاب بدين ترتيب است : كتاب طهارت ، حيض ، جنائز ، صلوة ، زكات ، صيام ( در ذيل اين كتاب احكام فطر واعتكاف ذكر شده ) ، حج ( در آخر اين كتاب ابواب زيارات وفضيلت زيارت پيغمبر صلعم و ائمه ع ذكر شده ) جهاد ، معشية يا تجارة ، نكاح ، عقيقه ، طلاق ، عتق وتدبير وكتابة ، صيد ، ذبائح ، اطعمه ، اشربه ( در آخر اين كتاب اخبار راجعه به نرد وشطرنج وغناء ذكر شده ) ، ذى وتجمل ، دواجن ، وصايا ، فرائض ومواريث ، حدود ، ديات ، شهادت ، احكام و كتاب ايمان و نذر وكفارات . وروضه كافى فقط يك كتاب است . ( اخبار راجعه به خمس را مؤلف در ذيل كتاب حجة ذكر نموده اند ) شيخ كلينى اولين محدث امامى است كه به جمع وانتظام اخبار پرداخته و قبل از ايشان اصول اربعه مائه معمول بوده مؤلف درزمان غيبت صغرى امام زمان عجل الله تعالى فرجه زندگانى مى نموده و گويند كه اين كتاب به وسيله ابوالحسن على بن
محمد سمرى كه آخرين نائب خاص آن حضرت بوده اند به نظر مباركشان رسيده و فرموده اند : الكافى كاف لشيعتنا . و تأليف آن در بيست سال گرديده است . عده اخبار اين كتاب را صاحب لؤلؤ البحرين در ذيل ترجمه شيخ كلينى چنين گويد : بعضى از مشايخ معاصر گويند كه همه احاديث كافى 16199 مى باشد و از اين عدد صحيح به اصطلاح