به گونهاى كه گاهى كلامش شبيه عاقلان و گاهى شبيه ديوانگان مىشود . از عوارض اهليت آسمانى است كه موجب اسقاط برخى از تكاليف شرعى مىشود .
عدالت :
نيكو رفتار ، ديندار ، بامروت ، انجام واجبات و دورى از محرمات ، آنچه كه مخل مروت است .
ويژگيى كه انسان را بر پرهيزگارى ، ترك گناهان كبيره و عدم اصرار بر صغيره و دورى از كارهاى پست وادار مىسازد .
عدالت قاصره :
التزام شخص به ظواهر اسلامى ، تنفر از گناهان همراه با انجام برخى از گناهان كوچك .
عدل :
بر شخصى كه از گناهان كبيره و از كارهاى خلاف مروت برحسب عرف و عادت دورى كند و بر گناهان صغيره اصرار نورزد و درستكارىاش بر او غالب باشد ، اطلاق مىشود .
عدم تأثير وصف :
يكى از قوادح علت است ، يعنى وجود حكم بدون وجود علت ، هرچند در يك صورت باشد .
يكى از راههايى كه دلالت بر علت نبودن وصف مىكند ، يعنى پس از زوال وصفى كه به عنوان علت فرض شده است حكم وجود داشته باشد يا وصف و حالتى كه علت حكم فرض شده مناسبتى با حكم نداشته باشد .
وصفى را كه مستدل به عنوان علت ذكر كرده ، معترض ، مناسب و مؤثر نبودن آن را براى حكم بيان مىكند و آن را قادح در قياس المعنى مىداند ؛ چون قياس المعنى شامل مناسب است و اما قياس دلالت و شبه چنين تصورى دربارهى آنها نمىرود ؛ چون معلل ادعاى مناسبتى در بين آنها نمىكند ، پس قدح تأثيرى ندارد .
عدم تأثير بر چهار قسم است :
الف - عدم تأثير وصف مطلق و آن در موردى است كه وصف طردى و مطلقا مناسبتى نداشته باشد . مانند اينكه مجتهد حنفى عدم جواز اذان قبل از نماز صبح را بر اذان مغرب قياس كرده بگويد : « در نماز صبح كه قصر ندارد .
مانند نماز مغرب ، اذان قبل از وقت جايز نيست » . معترض اعتراض مىكند : اولا قصر نداشتن نماز هيچگونه مناسبتى با عدم تقديم اذان ندارد ، ثانيا در نمازهايى كه قصر دارد ،