تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مبادى و اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 190

مساهمون:

ص١٩٠

سؤال مزاحمت :

اظهاركردن وصفى در اصل ، كه صلاحيت علت مستقلى براى حكم يا جزء علت را دارد و در فرع نيست ، خواه اين‌كه وصف مناسب يا شبه وصف باشد . اگر علت تشبيهى باشد ، يعنى مستدل در بين اصل و فرع به وسيله‌ى امرى كه در بين آن‌ها مشترك است جمع كند ، پس معترض وصفى را كه فارق بين اصل و فرع است آشكار مىكند و اين سؤال ، سؤال معارضه ناميده مىشود .

سور سالبه‌ى جزئيه :

الفاظى كه بر سلب محمول از بعضى از افراد موضوع دلالت مىكنند . مانند ليس بعض ، ليس كل ، ما كل و در شرطيه ، قد لا يكون و ليس كلّما .

سور سالبه‌ى كليه :

الفاظى كه بر سلب محمول از همه‌ى افراد موضوع دلالت مىكنند ، مانند لا شىء و لا واحد نكره ، در سياق نفى .

سور طوال :

هفت سوره‌ى قرآن هستند : بقره ، آل عمران ، نساء ، مائده ، انعام ، اعراف و انفال .

سور قضيه :

لفظى است كه بر كميت افراد موضوع دلالت مىكند .

سور مئون :

سوره‌هايى هستند كه آياتشان صد يا نزديك به آن است .

سور مثانى :

سوره‌هايى هستند كه تعداد آياتشان كمتر از صد آيه است .

سور موجبه‌ى جزئيه :

الفاظى هستند كه بر ثبوت محمول براى بعضى از افراد دلالت مىكنند ، مانند بعض ، واحد ، كثير ، قليل و ربما .

سور موجبه‌ى كليه :

الفاظى كه بر ثبوت محمول براى همه‌ى افراد موضوع دلالت مىكنند ، مانند كل ، جميع ، عامه و كافه .

سياست شرعيه :

عمل ولى امر مسلمين در احكام اجتهادى به آن‌چه كه مقاصد شريعت را محقق مىنمايد و ظواهر برخى از نصوص را ترك مىنمايد ؛ چون اگر به ظواهر نصوص عمل كند موجب ضرر و زيان‌هاى زيادى به مصالح مردم در شرايط اضطرارى مىشود ، مانند اين‌كه امام عمل مباحى را ممنوع نمايد ؛ چون ممنوع نكردن منجر به ضرر زدن به مصالح عمومى مىشود . مانند ممنوع‌كردن ازدواج كارمندان سفارت‌خانه‌ها و مراكز نظامى با زنان اهل كتاب .