ر
رأى :
آنچه كه پس از تفكر و تأمل و طلب شناخت شيوهى درست در امارههايى كه در بينشان تعارض است ، به ذهن خطور مىكند .
اعتقاد به درست بودن حكمى كه نصى دربارهى آن نيست .
استنباط احكام شرعى در پرتو قواعد مقرر . تعقل و تفكر به وسيلهى يكى از اسبابى كه شرع در استنباط ، در جايى كه نص نيست ، به آن راهنمايى كرده است .
فرق بين رأى و اجتهاد : اجتهاد ، يعنى طلب صواب و رأى ، يعنى درك صواب .
رأيى صحيح :
رأى كه مستند به نظر در ادله شرعى مانند كتاب ، سنت ، قياس ، اجماع ، استدلال استحسان و استصلاح است و اين رأى پسنديده است چون از هوى و تقليد ناشى نمىشود ، بلكه نتيجهى تأمل در معانى متون به وسيلهى يارى گرفتن از ادلهاى است كه شخص را به كشف اين معانى كه در لابهلاى متون وجود دارند ، مىرساند . هنگامى كه واژهى رأى به ائمه نسبت داده مىشود از لفظ رأى ، اين معنا موردنظر است .
راسخون فى العلم :
كسانى هستند كه در علم شريعت ثابت قدمند .
رأى عند الصحابه :
حكمكردن بنابر قواعد كلى دين .
رجحان :
فرق بين رجحان و ترجيح آن است كه ترجيح عمل مرجح است كه با نظر كردن به دليل ، يكى از دو طريق را كه به سبب قوى بودن دليل صلاحيت رسيدن به شناخت حكم را داشته باشد ، ترجيح مىدهد .
با اين حال رجحان صفتى است كه قائم به دليل يا به آن نسبت داده شده باشد ، يعنى ظنى كه از آن استفاده مىشود ، قوىتر از ديگرى است .
مانند ظن مستفاد از خاص به نسبت عام . پس ترجيح به شخص و رجحان به دليل نسبت داده مىشود و ظنى كه از قياس علت استفاده مىشود ، قوىتر از قياس شبه است .
رخصت :
سهولت و آسانى . حكمى كه به سبب عذر ، يعنى مشقت و سختى بر خلاف دليل ثابت شود .
حكمى كه بر خلاف دليل شرعى يا قاعدهى كلى ثابت شده باشد و اين هم به سبب وجود دليل معتبر شرعى