آنان كه در مجلس خطاب و قانونگذارى حاضر بودهاند و چه غايبان از مجلس قانونگذارى و وضع احكام ، و چه كسانى كه حتى در زمان خطاب موجود نبوده و بعد به وجود آمدهاند .
به بيان ديگر ، قاعده اشتراك ، قانون تعميم و سرايت دادن خطاب شارع قانون وضع شرعى از حاضران در مجلس خطاب ، به غايبان و معدومان مىباشد .
مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 143 .
عراقى ، ضياء الدين ، مقالات الاصول ، ج 1 ، ص ( 463 - 459 ) .
فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 8 ، ص ( 384 - 327 ) .
قاعده اشتراك حكم شرعى بين عالم و جاهل
ر . ك : قاعده اشتراك ( احكام )
قاعده اشتراك در تكليف
ر . ك : قاعده اشتراك ( احكام )
قاعده اشتراك در خطابات
ر . ك : قاعده اشتراك ( خطابات )
قاعده اشتغال
ر . ك : اصل احتياط
قاعده اصالت صحت
ر . ك : اصالت صحت
قاعده اصولى
ر . ك : قواعد اصولى
قاعده اقتضاى وضع
ر . ك : قاعده مقتضى و مانع
قاعده اقتضاى و منع
ر . ك : قاعده مقتضى و مانع
قاعده التعيين
ر . ك : اصالت تعيين
قاعده الجمع
ر . ك : قاعده « الجمع مهما امكن اولى من الطرح »
قاعده الجمع اولى من الطرح
ر . ك : قاعده « الجمع مهما امكن اولى من الطرح »
قاعده الظن يلحق الشىء بالأعم الاغلب
ر . ك : قاعده غلبه
قاعده العبرة بعموم اللفظ لا بخصوص السبب
ر . ك : قاعده « المورد لا يعمّم و لا يخصّص »
قاعده المورد لا يخصص الوارد
ر . ك : قاعده « المورد لا يعمّم و لا يخصّص »
قاعده الميسور لا يسقط بالمعسور
ر . ك : قاعده ميسور
قاعده الواجبات الشرعيّة الطاف فى الواجبات العقلية
ر . ك : قاعده « السمعيات الطاف فى العقليات »
قاعده الواحد
صدور معلول واحد از علت واحد از همه جهات قاعده الواحد ، از قواعد فلسفى بوده و به اين معنا است كه اگر علتى از همه جهات واحد و بسيط باشد ، تنها يك معلول از آن صادر مىشود ؛ به بيان ديگر ، از موجود واحد ، غير از واحد ، صادر نمىشود ؛ ازاينرو ، فلاسفه براى توجيه اين قاعده در باب خلقت عالم با وجود تكثراتى كه در آن وجود دارد ، به راههايى متوسل شدهاند .
نكته :
اين قاعده ، بهطور مسامحى در اصول فقه مطرح و در مواردى مانند بحث صحيح و اعم و واجب تخييرى به آن استدلال شده است .
سجادى ، جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى ، ج 3 ، ص 489 .
صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 250 .
خمينى ، روح الله ، تهذيب الاصول ، ج 1 ، ص 18 .
خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 2 ، ص 376 .
قاعده الواحد لا يصدر الا من الواحد
ر . ك : قاعده الواحد
قاعده اولويت الجمع من الطرح
ر . ك : قاعده « الجمع مهما امكن اولى من الطرح »
قاعده اولويت جمع
ر . ك : قاعده « الجمع مهما امكن اولى من الطرح »
قاعده اولويت دفع مفسده از جلب مصلحت
ر . ك : قاعده دفع مفسده
قاعده اوليه متعارضين
حكم عقل نسبت به دو دليل متعارض قاعده اوليه متعارضين ، به معناى حكم عقل در رابطه با دو دليل متعارض با قطعنظر از ادله خاص و روايات است .
به بيان ديگر ، اگر اخبار علاجيه كه دليل خاص براى حل تعارض است ، موجود نبود و دو يا چند روايت باهم تعارض مىكردند ، اين پرسش مطرح مىشد كه مقتضاى قاعده اولى تساقط است يا تخيير .
در پاسخ گفته شده : مقتضاى قاعده اولى در باب تعارض ادله ، براساس پذيرش هريك از مبناى طريقيت و سببيت در حجيت امارات متفاوت است :
أ ) معتقدان به مبناى طريقيت امارات ، درباره قاعده اوليه متعارضين ، دو ديدگاه دارند :