است . اين در حالى است كه چنين تكليفى با اطلاق تخيير در سه قسم كفّارهى افطار عمدى منافات دارد .
د : مناسب مرسل : جايى است كه مجتهد معتقد باشد بناى فلان حكم بر فلان صفت بايد داراى مصلحتى باشد ، ولى دليلى از شارع مبنى بر اعتبار يا عدم اعتبار اين صفت به عنوان علّت حكم وارد نشده باشد . به عنوان « مصالح مرسله » رجوع شود .
2 - تقسيم علّت به اعتبار اجتهاد در آن .
اجتهاد در علّت سه قسم است :
الف : تحقيق مناط ؛ ب : تخريج مناط ؛ ج : تنقيح مناط .
توضيح اقسام فوق را در عنوان خود پيگيرى نماييد .
3 - تقسيم علّت به اعتبار راههاى شناخت آن ( مسالك )
« غزالى » مسالك علّت را به صحيح و فاسد تقسيم كرده است . « 1 »
الف : مسالك صحيح : مسالك صحيح خود سه قسم است : 1 - قسمى كه از ادلهى لفظى پى به علّت مىبريم و شامل دلالت مطابقى و التزامى مىشود . دلالت التزامى خود دربرگيرندهى مفهوم موافقت ( قياس اولويت ) ، مفهوم مخالفت ، دلالت اقتضاء ، دلالت ايماء و تنبيه مىشود . قسم ديگر اين دلالت ، « بيّن بالمعنى الاعم » است كه از آن به « دلالت اشاره » تعبير مىشود . 2 - اجماع : يعنى اجماع حاصل شود بر عليّت مطّرد و مستقل چيزى . 3 - اثبات علّت از طريق استنباط كه
هامش
( 1 ) المستصفى ، ج 2 ، ص 145 به بعد . ترتيب فوق از كتاب « الاصول العامه » ، ص 316 ، نقل شده است .