پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمودند : اگر باز تو را مورد فشار قرار دادند ، آنچه مىخواهند بگو .
آيه شريفه فوق ، عمل عمّار را مورد تأييد قرار داده است . « 1 »
3 - خداوند - تبارك و تعالى - مىفرمايد :
وَ قالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمانَهُ أَ تَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَ قَدْ جاءَكُمْ بِالْبَيِّناتِ مِنْ رَبِّكُمْ
« 2 »
يعنى مرد مؤمنى از آل فرعون كه ايمان خود را پنهان مىداشت گفت : آيا مىخواهيد كسى را به قتل برسانيد به اين علّت كه مىگويد پروردگار من اللّه است در حالى كه دلايل روشنى از سوى پروردگارتان آورده است ؟
اين آيه پيرامون جريان حضرت موسى عليه السّلام و فرعونيان است ؛ وقتى حضرت موسى عليه السّلام رسالت خود را به فرعون اعلام نمود ، و او تصميم به كشتن آن حضرت گرفت ، در اين هنگام مردى از اطرافيان كه ايمان آورده بود ، ولى ايمان خود را پنهان مىداشت ، خطاب به فرعون و حاميان تصميم او گفت : آيا مىخواهيد كسى را به جهت اينكه مىگويد : خداى من اللّه است ، بكشيد ؟ اين مرد مؤمن از آل فرعون در صدد منصرف كردن فرعون و فرعونيان از كشتن حضرت موسى عليه السّلام برآمد . در اين واقعه مىبينيم كه اين مرد ايمان خود را پنهان مىدارد تا بتواند در مواقع لزوم و جهت حفظ مصالح مهمتر ، مفيد و كارساز باشد و اين همان تقيّه است .
ب : روايات :
روايات بسيار زيادى وارد شده كه مضمون برخى جواز تقيّه و مضمون برخى ديگر وجوب آن است « 3 » ؛ آنچه از مجموع روايات فراوان تقيّه استفاده مىشود ، نه
هامش
( 1 ) - تفسير نمونه : 11 / 417 .
( 2 ) - الغافر / 28 .
( 3 ) - البتّه بايد توجّه داشت كه تقيّه گاهى واجب ، گاهى مستحب ، گاهى حرام ، گاهى مكروه و گاهى مباح است .